Site En Üstü 970px #RA1
22 Ocak 2018, Pazartesi
Dr. İnş. Müh. M. Haluk GÖĞÜŞ

Dr. İnş. Müh.
M. Haluk GÖĞÜŞ

İnşaat Sözleşmelerinde Müteahhidin Ayıba Karşı Sorumluluğu

26.12.2017

AYIBIN ÇEŞİTLERİ

1-) Açık Ayıp

Türk Borçlar Kanunu 474/1 gereğince “gözden geçirilmek suretiyle yapılan muayenesinde görülebilen” ayıplara açık ayıp denmektedir.

Kanun maddesinde belirtildiği gibi iş sahibi, inşaatın tesliminden sonra işlerin olağan akışına göre imkanını bulur bulmaz (en kısa zamanda) muayene külfetini yerine getirip varsa ayıplarını Müteahhide bildirmek zorundadır.   Bu muayene gözle ve elle yapılan inşaat bünyesine  nüfuz edilemeyen bir incelemedir. Örneklemek gerekirse sıva ve badananın işçiliğinin kalitesinde göze çarpan ya da bir uzmanın el veya göz ile yapacağı incelemede saptayabileceği ayıplar açık ayıp olarak nitelendirilir.

a-) Açık Ayıbın Tespiti

Türk Borçlar Kanunu 474/1.maddesi, inşaatın teslim alınmasıyla en kısa zamanda bizzat iş sahibi veya bir bilirkişi marifetiyle inşaatın muayene edilmesi varsa tespit edilen ayıpların Müteahhide ihbar edilmesini hükme bağlamıştır. Bu  iş sahibinin kanundan kaynaklanan bir borcu olup inşaatın teslimiyle doğar. İhbarın da ayıbın tespitiyle derhal yapılması gerekir.

İhbar hukuki bir işlem olmayıp ayıbın duyurulmasıdır. Sözlü veya yazılı yapılabilir.

Türk Borçlar Kanunu 474/2, inşaat sözleşmesinin her iki tarafına masrafı kendine ait olmak kaydıyla teslime konu inşaatın bir bilirkişiye muayene ettirilmesi imkanı sağlamaktadır. Maddeden bunun mahkemeden istenecek delil tespiti yoluyla  yapılabileceği anlamı da çıkmaktadır.

Yargıtay inşaatın tesliminden 15-20 gün içinde yapılan ihbarları süresinde kabul etmiştir. Ancak sürenin bundan fazla uzaması yasanın amacına uygun olmadığı Yargıtay 15.Hd ‘sinin 4.3.2008 tarihli kararında şöyle belirtilmiştir: “İş sahibinin inşaatı teslim aldığı tarihten 40  gün sonra mahkeme aracılığı ile tespit yaptırdığı ve ayıplı işleri Müteahhide ihbar ettiği anlaşıldığından, süresinde muayene ve ihbarda bulunmayan davacıların, açık ayıba dayalı nefaset farkından dolayı bir istekte bulunma hakları kalmamıştır.”

b-) Teslimde İhtirazi Kayıt

İnşaatın iş sahibi tarafından ayıpları ile birlikte açıkça kabulü veya T.B.K 474/1 maddesinde açıklanan sürede muayene edilmemesi yahut ayıplarının derhal bildirilmemesiyle Müteahhit açık ayıplardan dolayı sorumlu tutulamaz. Teslimde ayıbı gören ve herhangi bir ihtirazı kayıt koymadan kabul eden iş sahibi Müteahhidi ibra etmiş sayılır.

2-Gizli Ayıp

İnşaatın gözle ve yapılan muayenesinde saptanması mümkün olmayan ayıplar, gizli ayıptır. Örneklemek gerekirse inşaatta demirin az kullanılmasından dolayı zamanla kolonda çatlamalar    şeklinde      kendini gösteren ayıplar hemen  tespit edilmesi mümkün olmayan ayıplardır  ve  gizli ayıp    olarak      kabul edilmelidir.

Gizli ayıp, Müteahhidin yeterli malzeme kullanmamasından kaynaklanır. Gizli ayıbın ortaya çıkmasıyla derhal Müteahhide haber verilmesi gerekir. İhbarın gecikmesi, iş sahibinin  ayıptan kaynaklanan tazminat talep hakkını ortadan kaldırır.

a-) Zamanaşımı 

Türk Borçlar Kanunu mad 478 müteahhidin gizli ayıptan sorumluluğunu inşaatın teslimden itibaren 5 yıl ile sınırlamıştır. Ancak ayıbın ortaya çıkmasında müteahhidin  ağır kusuru var (örn: ayıplı malzeme kullanılmışsa) ise bu süre teslim tarihinden itibaren 20 yıldır.

C-) İş Sahibinin Hakları

1-) İnşaat Kabule İmkan Olmayacak Derecede Ayıplı İse

Fen ve yönetmeliklere aykırı olan ve yıkılması yasal zorunluluk arzeden inşaatlarda iş sahibi sözleşmeden dönerek inşaatın yıkılmasını ve zararlarının giderimi için tazminat talep edebilir.

2-) İnşaat Kabul Edilebilir Durumdaysa

a-) Ayıplı İşin Bedelinde Yapılacak İndirim

Ayıplı işin düzeltilmesi aşırı bir masraf gerektirecekse ayıbın giderilmesi yerine bedelde indirime gidilir. Örneğin karkas yapılması kararlaştırılan binanın yığma sisteme göre yapılması halinde, sözleşme aykırılığa rağmen inşaatın kullanımına engel bir durum yoksa ve ayrıca  düzeltme  büyük    masraf gerektiriyorsa iş sahibi ancak bedel indirimi isteyebilir. İndirim oranı işin kıymetinde eksiklik oranında yapılır.

b-) Aşırı Bir Masraf Gerektirmiyorsa İşin Ayıbının Aynen Giderilmesi İstenebilir.

Kural olarak, Müteahhit sözleşme ile kararlaştırılan nitelikte inşaatı yapmak, tam ve ayıpsız olarak iş sahibine teslim etmekle yükümlüdür. Buna aykırı bir davranışta Türk Borçlar Kanunu 475/3 “İş sahibi, aşırı masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere eserin ücretsiz onarılmasını isteyebilir.” hükmü uyarınca inşaatın ayıplı kısmının sökülerek veya yıkılarak niteliğine uygun hale getirilmesi istenebilir.

www.artielligroup.com dan konuyla ilgili destek alabilirsiniz.

Bu makale 193 kez okundu

Makale Yorumları

    Makaleye Ait Yorum Bulunmamaktadır.

Yorum Yazın

CAPTCHA security code

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.