Ruhsata tabi tüm işlerde Müteahhitlik Yetki Belgesi zorunlu! 

Yapı ruhsatına tabi bütün yapıların Müteahhitlik Yetki Belgesi ‘ne sahip gerçek veya tüzel kişiliği haiz bir yapı müteahhidinin veyahut bunların oluşturacağı ortak girişimin sorumluluğu altında inşa edilmesi zorunlu hale geliyor. Müteahhidin yetki belgesi numarası yapı ruhsatında, yapı kullanma izin belgesinde ve yapım işleri sözleşmelerinde kullanılması da zorunlu oluyor.

9 yetki belge grubundan birine sahip olunmalı!

Yönetmeliğe göre A, B, C, D, E, F, G, H ve Geçici olmak üzere 9 yetki belgesi grubu bulunuyor. Bu grupların oluşturulmasında iş deneyim tutarı ve ortalama yıllık iş gücü olarak 2 ana unsur bulunmakta olup Tablo -1’de her grup için 2019 yılındaki sınır değerler verilmiştir. Mesela B grubu yetki belgesi için başvuruda en az 85.039.551,80 TL iş deneyim tutarı ile ortalama yıllık 24 usta ve 6 teknik personel iş gücüne sahip olunması gerekiyor. Bu belgeyi alanlar ise yaklaşık maliyeti en fazla 85.039.551,80 TL olan işi alabilecek.

15 gün sonra yürürlüğe giriyor! 

Yönetmeliğin 14’üncü maddesi 15 gün sonra yürürlüğe girecek olup ruhsata tabi işler yapacak müteahhitler bu belgeyi almadan yapı ruhsatı alamayacaklar. İş deneyimi ve iş gücü şartlarını sağlayamayan müteahhitlere H Grubu yetki belgesi verilecek. Bu belgeye sahip olanların yapabileceği işlerin üst sınırı 1.417.325,86 TL olup, bu sınırın üzerindeki hiçbir yapı için ruhsat alamayacaklar.

Konu hakkındaki görüş, öneri ve eleştirilerinizi yorum kısmına yazabilirsiniz. Dilerseniz bana mail ile de ulaşabilirsiniz.

Saygılarımla,

Yazar: İnş. Müh. Yüksel KAYA
e-posta: yuksel@insaport.com

Bu yazı Müteahhitlik Yetki Belgesi 15 Gün Sonra Uygulanıyor! ilk olarak şu sitede yayınlanmıştır: İnşaPORT | İnşaat Platformu | İnşaat Portalı. Yazının kaynağı bu sitedir.

Yönetmelikte yapılan en önemli değişikliklerden biri “yetki belgesi ve gruplarının oluşturulması” olmakta. Bu madde 6 ay sonra yürürlüğe girecek olup müteahhitlik hizmeti 9 gruba ayrılmıştır. Bunun dışında göze çarpan diğer bir hususta yap-sat tabiri ile yapılan binaların da iş deneyim belgesi olarak kabul edilecek olmasıdır. Önemli detayları aşağıda sizler için derledim. Dilerseniz yönetmeliği indirip okuyabilirsiniz.

Yönetmeliği okumak için TIKLAYINIZ…

 Yönetmelik Kapsamı

Yapı ruhsatına tabi her türlü yapım işinde, yapı müteahhitliğini üstlenecek olan gerçek ve tüzel kişiler bu yönetmelik kapsamında bulunuyor. Ancak 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki işler ile bu Kanunda istisna tutulan işler ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamındaki mevzuata göre yürütülen yapım işleri kapsam dışı tutuluyor. 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun uyarınca yapılacak uygulamalara ilişkin hükümler saklıdır.

Yetki Belge Numarasının Alınması Zorunlu Olacak

Yapı ruhsatına tabi bütün yapıların gerçek veya tüzel kişiliği haiz bir yapı müteahhidinin veyahut bunların oluşturacağı ortak girişimin sorumluluğu altında inşa edilmesi; her müteahhidin yetki belgesi numarası alması esas olup bu numaranın yapı ruhsatında, yapı kullanma izin belgesinde ve yapım işleri sözleşmelerinde kullanılması zorunluğu getirildi.

Tek parselde bir bodrum katı dışında, en çok iki katlı ve toplam yapı inşaat alanı 500 metrekareyi geçmeyen yapılarda; yapı müteahhitliğine ilişkin bütün sorumlulukları üstlenmek şartıyla parsel maliki kendi yapısını inşa edebilecektir. Bu durumdaki yapılar için ayrıca yapı müteahhidi aranmayacak. Sadece o yapım işinde kullanılmak ve beş yıl içinde bir defaya ve tek bir yapıya mahsus olmak üzere, yapı sahibine geçici yetki belgesi numarası verilecek olup yapı sahibinin aynı zamanda yapı müteahhitliğini üstlendiği durumlarda sözleşme şartı aranmayacak.

Geçici Yetki Belgesi Kimlere Verilecek?

Yapı müteahhitliğine ilişkin bütün sorumlulukları üstlenmek şartıyla kendilerine ait yapıları inşa etmek üzere,

– Bir ticari işletme işleten vakıflara, derneklere ve kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşlara,

– İl özel idaresi, belediye, köy ve diğer kamu tüzel kişilerine ait ticari işletmelere,

– Ana sözleşmelerinde kendi yapılarını inşa edebileceklerine dair aykırı hüküm bulunmamak ve işletme konusu gösterilmek şartıyla yapı kooperatiflerine,

– İskan dışı alanlarda yapılacak entegre tesis niteliğinde olmayan ve imar planı gerektirmeyen tarımsal amaçlı seralar için yapı sahibine,

geçici grup yetki belgesi numarası verilecek.

Ortak Girişimlerde, Her Ortak Yetki Belgesi Alacak!

Yapı müteahhitliğinin ortak girişimce üstlenilmesi halinde, her bir ortağın Müdürlükten ayrı ayrı yetki belge numarası almış olması ve ortaklarca tüm ortaklık adına yeni bir yetki belgesi numarası alınması zorunluluğu olacaktır.

Yetki Belgesi İptal Edilen Yeni İş Alamayacak!

Yetki belgesi numarası iptal edilen yapı müteahhidi, yapı ruhsatı alınmış mevcut işleri tamamlamanın dışında, iptal süresince bu Yönetmelik kapsamında yeni yapım işi üstlenemeyecek. Bununla birlikte yetki belgesi numarası başkası tarafından veya başkası adına kullanılamayacak veyahut devredilemeyecek.

Yapı Müteahhidinin Sorumlulukları Neler?

Yapı müteahhidi;

 – Yapıyı, tesisatı ve malzemeleriyle birlikte ilgili mevzuata, uygulama imar planına, ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere, standartlara ve teknik şartnamelere uygun olarak inşa etmek, neden olduğu mevzuata aykırılığı gidermek mecburiyetinde olup ilgili fenni mesullerin denetimi olmaksızın inşaat ve tesisatlarına ilişkin yapım işlerini sürdüremeyecek, inşaat ve tesisat işlerinde yetki belgesi olmayan usta çalıştıramayacak.

 – Yapım işinin ruhsata ve ruhsat eki etüt ve projelere uygun olarak yapılması için gerekli olan inşaat ve iş organizasyonunu sağlamak, mevzuatın öngördüğü her türlü tedbiri almak, uygulamak ve uygulatmaktan sorumlu olacak.

 – 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununda öngörülen iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü tedbiri almaktan sorumlu olacak.

 – İnşaat ve tesisat işlerinde şantiye şefi ve yetki belgeli usta çalıştırmak ve belgelerinin bir örneğini şantiye dosyasında bulundurmak zorunda olacak.

 – Yapı sahibi ile yapım sözleşmesi yapmakla yükümlü olacak. Ancak yapı sahibinin aynı zamanda yapı müteahhidi olma koşullarını taşıdığı hallerde, başka bir yapı müteahhidi ile sözleşme yapmasına gerek olmayacak.

Kimler Yetki Belgesi Başvurusunda Bulunamayacak?

Yetki belgesi numarası için başvuranlardan;

1. İflas eden, tasfiye halinde olan, işleri mahkeme tarafından yürütülen, konkordato ilan eden, zorunlu tasfiye kararı verilen, alacaklılara karşı borçlarından dolayı mahkeme idaresi altında bulunan, ilgili mercilerce hileli iflas ettiğine karar verilen,

2. Başvuru tarihinden geriye doğru son üç yıl içerisinde kesinleşmiş yargı kararı ile tespit edilmek kaydıyla, yetki belgesi numarası kullandığı işlerde;

– Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla sözleşmeye ilişkin işlemlere fesat karıştıran veya buna teşebbüs eden,

– Sahte belge düzenleyen, kullanan veya bunlara teşebbüs eden,

– Hileli malzeme, araç veya usuller kullanan, fen ve sanat kurallarına aykırı imalat yapan,

gerçek veya tüzel kişilere yetki belgesi numarası tahsis edilmeyecek olup yetki belge numarası olanların belgesi de iptal edilecek.

İl Müteahhitlik Yetki Belgesi ve İtiraz Komisyonları Kurulacak

Bu yönetmelik kapsamında yetki belge numarası verilmesi,  belge grubunun belirlenmesi, yenilenmesi ve iptaline dair işlemler ile bu işlemlerle ilgili ilave bilgi, belge ve açıklama istenmesi yönünde kararlar alarak değerlendirmekle ve itiraz komisyonu kararlarını yerine getirmekle görevli yeterli sayıda İl Müteahhitlik Yetki Belge Komisyonu kurulacak.

En az üç asıl ve tek sayıda kişiden oluşan komisyon üyelerinin en az biri mimar veya mühendis unvanlı teknik personel, birisi de muhasebe veya mali işlerden sorumlu personel arasından seçilecek olup görev süreleri 2 yıl olacak. Komisyon eksiksiz toplanacak, çekimser oy kullanılamayacak ve karşı oy kullanan üye gerekçesini komisyon kararına yazacak.

Ayrıca Bakanlıkta, yetki belgesi komisyonları tarafından alınan nihai kararlara ilişkin itirazları değerlendirmekle görevli bir itiraz komisyonu kurulacak.

Yetki Belgesine Başvuruda Hangi Belgeler Gerekli?

Yetki belgesi numarası almak isteyen başvuru sahiplerinin, başvuru yapılan tarih itibarıyla en az bir ay süreyle geçerli olacak şekilde, aşağıda sayılan belgeleri; kapalı zarf içerisinde Müdürlüğe sunmaları gerekir (Ek-1);

a) Gerçek kişi ise, kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odasından başvuru yılı içinde alınmış kayıt belgesinin aslı veya Müdürlükçe ya da ilgili sicil memurluğunca tasdik edilmiş sureti ile noter tasdikli imza beyannamesi,

b) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin ilgili sayıları veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerini,

c) Ekonomik ve mali yeterliğin sağlandığına ilişkin serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavirce düzenlenen Ekonomik ve Mali Yeterlik Bildirim Formu (Ek-2),

ç) Mali durumunu göstermek üzere bankalardan temin edilecek standart formatta düzenlenen Banka Referans Mektubu (Ek-3),

d) Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler ile ortalama yıllık usta iş gücü ve teknik personel yeterliğinin sağlandığına ilişkin serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavirce düzenlenen Mesleki ve Teknik Yeterlik Bildirim Formu (Ek-4),

e) 7 nci maddede belirtilen hallerden herhangi birisi durumunda olunmadığına dair, standart formatta düzenlenen Sicil Durumu Beyannamesi (Ek-5).

Yetki Belgesi Numarası Başvuru Formu Ekleri için TIKLAYINIZ…

Ekonomik Yeterlilik Şartları Neler Olacak?

Ekonomik ve mali yeterliğin sağlanması kapsamında bilanço, banka referans mektubu ve iş hacmini gösteren belgeler sunulacak.

Başvurunun yapıldığı yıldan önceki yıla ait bilançoya göre;

a) Cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,50

b) Öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,10

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,75’ten küçük

olması gerekiyor. Bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılacak.

Banka referans mektubu ile başvuranın bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatının, başvurulan yetki belgesi grubunda sunulması gereken asgari iş deneyim tutarının % 5’inden az olmadığı belgelendirilecek.

Sunulacak iş hacmini gösteren belgelere göre, başvuru yapılan yıldan önceki yıla ait; başvuru sahibinin iş hacmini gösteren toplam cirosu veya bu Yönetmelik kapsamındaki işlerle ilgili cirosunun başvurulan yetki belgesi grubunda sunulması gereken asgari iş deneyim tutarının F grubu için % 10’undan; daha üst gruplar için % 20’sinden az olmaması gerekiyor. Bu kriteri başvurunun yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, başvurunun yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilecek olup belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılacak.

Mesleki ve Teknik Yeterlilik Şartları Nelerdir?

Mesleki ve teknik yeterliğin sağlanması kapsamında iş deneyim belgeleri ve iş gücünü gösteren belgeler sunulacak.

İş deneyim belgelerinin değerlendirilmesi;

a) Gerçek ve tüzel kişilerin yapım işlerinde benzer iş grupları listesinin “(B) Üst yapı (Bina) işleri” başlığı altındaki I. Grup, II. Grup ve III. Grup kapsamında yaptığı işlerle ilgili olarak deneyimini gösteren; iş bitirme belgeleri, iş denetleme belgeleri ve iş yönetme belgeleri, iş deneyimi olarak kabul edilecek.

b) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak gruplamaya esas iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmayacak.

c) Yapımla ilgili hizmet işlerinden elde edilen belgeler değerlendirmeye alınmayacak.

ç) Şahıs şirketi ortaklarının (komandit şirketin komanditer ortağı hariç) şirketten ayrılmaları halinde, şirket adına düzenlenmiş olan iş bitirme belgesi ayrılan ortakların hisseleri oranında şahsi iş deneyimi olarak değerlendirilecek. Bu belgelerin şirket adına kullanılmasında belge tutarı değerlendirilirken ayrılan ortakların hisselerine isabet eden tutar belge toplamından düşülecek.

İş gücü belgelerinin değerlendirilmesi;

a) Gerçek ve tüzel kişiler tarafından başvurudan bir önceki yıl içinde işveren veya alt işveren tarafından istihdam edilen ortalama yıllık usta iş gücü yeterliğinin sağlanması gerekir. Bu kriteri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilecek. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların ortalaması üzerinden yeterlik kriterinin sağlanıp sağlanmadığına bakılacak.

b) Sunulan belgelere göre;

1) Mesleki Yeterlilik Kurumu Mesleki Yeterlilik Belgesi sahipleri ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununa göre ustalık belgesi almış olanlar ile Milli Eğitim Bakanlığına bağlı mesleki ve teknik eğitim okullarından mezun olup, diplomalarında veya ustalık belgelerinde belirtilen bölüm, alan ve dallarda çalıştırılanlar usta iş gücü sınıfında değerlendirilecek.

2) Mimar ve mühendisler ile 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi Hakkında Kanunda sayılan tekniker, yüksek tekniker, teknik öğretmenler teknik personel iş gücü sınıfında değerlendirilecek.

3) 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa göre yapılan işçilik bildirimleri esas alınacak.

Yetki Belgesi Grupları Nelerdir? Kullanımı Nasıl Olacak?

Yetki belgesi grupları, mesleki ve teknik yeterlikler ile ekonomik ve mali yeterlikler esas alınarak; A, B, C, D, E, F, G, H ve geçici olmak üzere gruplandırılır. Bu gruplandırmaya göre;

Aynı veya ardışık gruplardaki ortak girişim durumunda, ortak girişimin belge grubu, yüksek gruptaki pilot/koordinatör ortağın belge grubunun bir üstü olarak değerlendirilir. Bunun dışındaki ortaklıkların belge grubu ise yüksek gruptaki ortağın belge grubu olarak değerlendirilir. Yetki belgesi grubu sahibi yapı müteahhitlerinden;

– B, C, D ve E gruplarındakiler, yapı yaklaşık maliyeti, belge grubunun gerektirdiği asgari iş deneyim tutarını geçmeyen yapım işlerini,

– F ve G grubundakiler, yapı yaklaşık maliyeti, belge grubunun gerektirdiği asgari iş deneyim miktarının 3/2’sini geçmeyen yapım işlerini,

– H grubundakiler, yapı yaklaşık maliyeti, G belge grubunun gerektirdiği asgari iş deneyim miktarının 1/3’ünü geçmeyen yapım işlerini,

üstlenebilecekler. A yetki belgesi grubu için bir kısıtlama uygulanmayacak.

Bu kapsamda yapılacak hesaplamada tek bir sözleşmeye ve/veya yapı ruhsatına dayalı işler dikkate alınacak olup  toplu yapı niteliğindeki yapılar için düzenlenen iş deneyim belgelerinin değerlendirilmesinde, başvuru sahibi adına olanlar toplanarak dikkate alınacak.

Yetki Belgesinin Grubu Nasıl Belirlenecek?

Yetki belgesi grubunun tespitinde, ibraz edilen belgelerdeki tutarlar başvuru tarihine göre güncellenip değerlendirilecek.

– Sunulan iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde tek sözleşmeye ve/veya yapı ruhsatına dayalı olarak başvuru tarihinden geriye doğru son on beş yıl içerisinde alınmış iş deneyim belgelerinin en fazla miktarda olanın iki katı alınarak veya daha büyük sonuç vermek şartıyla, bitirilen işler içinde geriye doğru son beş yıl içinde bitirdiği işlerin bedelinin toplamı alınarak iş deneyim tutarı belirlenecek. Ancak toplama işleminde son on beş yıl içerisindeki en büyük işin iş deneyim miktarının üç katından fazlası dikkate alınmayacak.

– Toplu yapı niteliğindeki yapıların iş deneyim belgelerindeki miktarlar toplanmak suretiyle tek iş deneyimi olarak değerlendirilecek.

– Aynı işin sözleşmesinin iş artışı sınırı içinde ikmal edilmemesi halinde, sözleşme konusu olan işin devamı olarak yaptırılan işler iş deneyiminde dikkate alınacak.

– Sözleşme şartı aranmayan işlerden alınan yapı kullanma izin belgeleri, kat ve/veya arsa karşılığı inşaat işlerine ilişkin iş deneyim tutarının hesabı ile aynı usule göre değerlendirilecek.

– Mevzuatı gereği bedel içeren sözleşme şartı aranan işlerde, iş deneyim belgelerinde belirtilen tutar esas alınacak.

İş deneyim belgesi olarak sayılmayan kat ve/veya arsa karşılığı inşaat işleri de artık iş deneyim belgesi kapsamına alınmıştır. 

Yetki Belgeleri Kaç Yıl Geçerli Olacak? 

H grubu hariç, belge grubunun geçerlik süresi 5 yılı geçmemek üzere iş deneyim belgelerinin geçerlik süresi kadar olacak. Geçerlik süresi dolan belge grubunun yenilenmesi sırasında, yetki belgesi grubunun oluşturulmasına esas güncelliğini yitiren tüm belgeler istenecek.

Ancak, yetki belgesi grubu kapsamındaki bilgilerden iş deneyim belgesi geçerlik süresi dolanlar, yenileme tarihini beklemeksizin bildirim yükümlülüğü kapsamında yeni iş deneyim belgesi ile Müdürlüğe başvurarak iş deneyim yeterliğinin güncellenmesini sağlayacak.

Yetki belgesi geçerlik süresi dolduğu halde yenileme işlemi yaptırmayanlar ile belge grubu belirlenmesine ilişkin yeterlikleri kaybedenlerin mevcut belge grubu iptal edilerek H grubuna düşürülecek. Yetki belgesi numarası iptal edilen yapı müteahhidinin iptal süresince grup yenilemesi veya yeni grup belirlenmesi işlemleri yapılmayacak.

İdarenin Görevleri Nelerdir?

İdarelerce ruhsat düzenleme aşamasında, yapı müteahhitliğini üstleneceklerin belge grubunun uygunluğu ve yetki belgesi numarası elektronik ortamda kontrol edilecek. Yetki belgesi numarasının bulunmaması veya iptal edilmiş olması ya da belge grubunun 14 üncü maddenin üçüncü ve altıncı fıkralarında sayılan kriterler bakımından uygun olmaması halinde, yapı ruhsatı düzenlenmeyecek.

İdareler, Kanuna göre yapı müteahhitliği yetki belge numarasının iptalini gerektiren durumları bu Yönetmelikteki usul ve esaslara uygun şekilde Müdürlüğe bildirmek zorunda olup yapı müteahhitlerinin imar mevzuatına aykırı fiillerinden dolayı verilen cezaları ve haklarındaki kesinleşmiş mahkeme kararlarını, kendi kayıtlarına işlenmek ve ilgili mevzuata göre cezaî işlem yapılmak üzere, altı gün içinde ilgili meslek odasına ve Müdürlüğe bildirmekle yükümlü olacaklar.

3194 sayılı Kanunun 32 nci maddesi kapsamında imar mevzuatına aykırı fiillerden dolayı verilen yetki belgesi numarası iptal kararlarına konu edilen yapılarda görevli şantiye şefinin durumu, İdaresince üyesi bulunduğu meslek odasına bildirilecek.

Bu yazı Yapı Müteahhitleri İçin Hazırlanan Yönetmelik Yayınlandı ilk olarak şu sitede yayınlanmıştır: İnşaPORT | İnşaat Platformu | İnşaat Portalı. Yazının kaynağı bu sitedir.

Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelik Taslak Metni İçin TIKLAYINIZ.

Yönetmeliğin amacı; plan, fen, sanat, sağlık, çevre şartlarına ve standartlara uygun yapı inşa edilmesine yönelik yapım faaliyet ve süreçlerinin takibini sağlamak üzere, yapı müteahhitlerinin ekonomik, mali, mesleki ve teknik yeterliklerine göre sınıflandırılarak yetki belgesi numarası verilmesine, kayıtlarının tutulmasına, belge numaralarının iptaline ve belge gruplarının askıya alınmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Yetki Belge Numarasının Alınması Zorunlu Olacak

Yapı ruhsatına tâbi bütün yapıların gerçek veya tüzel kişiliği haiz bir yapı müteahhidinin sorumluluğu altında inşâ edilmesi; her müteahhidin yetki belgesi numarası alması esas olup bu numaranın yapı ruhsatında, yapı kullanma izin belgesinde ve yapım işleri sözleşmelerinde kullanılması zorunlu hale getirilecektir.

Tek parselde bir bodrum katı dışında, en çok iki katlı ve toplam yapı inşaat alanı 500 metrekareyi geçmeyen yapılarda; yapı müteahhitliğine ilişkin bütün sorumlulukları üstlenmek şartıyla parsel maliki kendi yapısını inşa edebilecektir. Bu durumdaki yapılar için ayrıca yapı müteahhidi aranmayacaktır. Sadece o yapım işinde kullanılmak ve beş yıl içinde bir defaya ve tek bir yapıya mahsus olmak üzere, yapı sahibine geçici yetki belgesi numarası verilecek olup yapı sahibinin aynı zamanda yapı müteahhitliğini üstlendiği durumlarda sözleşme şartı aranmayacaktır.

Yapı müteahhitliğine ilişkin bütün sorumlulukları üstlenmek şartıyla kendilerine ait yapıları inşa etmek üzere,

– Bir ticari işletme işleten vakıflara, derneklere ve kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşlara,

– İl özel idaresi, belediye, köy ve diğer kamu tüzel kişilerine ait ticari işletmelere,

– Yapı kooperatiflerine, geçici grup yetki belgesi numarası verilecek. Bu geçici yetki belgesi kat sayısınına ve 500 metrekare sınırına tabi olmayacaktır.

Yapı müteahhitliğinin ortak girişimce üstlenilmesi halinde, her bir ortağın Müdürlükten ayrı ayrı yetki belge numarası almış olması ve ortaklarca tüm ortaklık adına yeni bir yetki belgesi numarası alınması zorunluluğu olacaktır.

Yetki belgesi numarası iptal edilen yapı müteahhidi, yapı ruhsatı alınmış mevcut işleri tamamlamanın dışında, iptal süresince bu Yönetmelik kapsamında yeni yapım işi üstlenemeyecektir. Bununla birlikte yetki belgesi numarası başkası tarafından veya başkası adına kullanılamaz veyahut devredilemez.

Kimler Yetki Belgesi Başvurusunda Bulunamayacak?

Yetki belgesi numarası için başvuranlardan;

1. İflas eden, tasfiye halinde olan, işleri mahkeme tarafından yürütülen, konkordato ilân eden, işlerini askıya alan,

2. İflası ilân edilen, zorunlu tasfiye kararı verilen, alacaklılara karşı borçlarından dolayı mahkeme idaresi altında bulunan,

3. İlgili mercilerce hileli iflas ettiğine karar verilen,

4. Başvuru tarihinden geriye doğru son üç yıl içerisinde yargı kararı ile tespit edilmek kaydıyla, yetki belgesi numarası kullandığı işlerde;

– Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla sözleşmeye ilişkin işlemlere fesat karıştıran veya buna teşebbüs eden,

– Sahte belge düzenleyen, kullanan veya bunlara teşebbüs eden,

– Hileli malzeme, araç veya usuller kullanan, fen ve sanat kurallarına aykırı, eksik, hatalı veya kusurlu imalat yapan,

– Kendi kusurlarından kaynaklanan nedenlerle sözleşmesi feshedilen,

5. Bu maddede belirtilen bilgi ve belgeleri vermeyen veya yanıltıcı bilgi ve/veya sahte belge verdiği tespit edilen, gerçek veya tüzel kişilere yetki belgesi numarası tahsis edilmeyecek, yetki belge numarası olanların yenileme işlemi yapılmayacak.

İl Müteahhitlik Yetki Belgesi Komisyonları Kurulacak

Bu yönetmelik kapsamında yetki belge numarası verilmesi ve iptaline dair işlemler ile belge grubunun belirlenmesi, yenilenmesi, süresinin uzatılması ve askıya alınmasına dair işlemler ve bu işlemlerle ilgili ilave bilgi, belge ve açıklama istenmesi yönünde kararlar alarak değerlendirmekle ve itiraz komisyonu kararlarını yerine getirmekle görevli yeterli sayıda İl Müteahhitlik Yetki Belgesi Komisyonu kurulacaktır. Ayrıca Bakanlıkta, yetki belgesi komisyonları tarafından alınan nihai kararlara ilişkin itirazları değerlendirmekle görevli bir itiraz komisyonu kurulacaktır.

Ekonomik Yeterlilik Şartları Neler Olacak?

Ekonomik ve mali yeterliğin sağlanması kapsamında bilanço, banka referans mektubu ve iş hacmini gösteren belgeler sunulabilecektir.

Sunulacak bilançoya göre; cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75, öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 15, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük, olması gerekmektedir.

Banka referans mektubu ile; başvuranın bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatının, başvurulan yetki belgesi grubunda sunulması gereken asgari iş deneyim belge tutarının % 10’undan az olmadığı tevsik edilir. H grubu için, G grubunun gerektirdiği miktarın üçte ikisi uygulanır.

Sunulacak iş hacmini gösteren belgelere göre, başvuru yapılan yıldan önceki yıla ait; başvuru sahibinin bu Yönetmelik kapsamındaki işlerle ilgili cirosunun, başvurulan yetki belgesi grubunda sunulması gereken asgari iş deneyim belge tutarının % 25’inden az olmaması gerekmektedir.

Mesleki ve Teknik Yeterlilik Şartları Nelerdir?

Mesleki ve teknik yeterliğin sağlanması kapsamında iş deneyim belgeleri ve iş gücünü gösteren belgeler sunulacaktır.

İş deneyim belgelerinin değerlendirilmesinde;

Gerçek ve tüzel kişilerin yapım işlerinde benzer iş grupları listesinin “(B) Üst yapı (Bina) işleri” başlığı altındaki I. Grup, II. Grup ve III. Grup kapsamında yaptığı işlerle ilgili olarak deneyimini gösteren; iş bitirme belgeleri, iş denetleme belgeleri ve iş yönetme belgeleri, iş deneyimi olarak kabul edilecek.

İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, gruplamaya esas iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmayacaktır. Ayrıca, yapımla ilgili hizmet işlerinden elde edilen belgeler de değerlendirmeye alınmayacaktır.

Kanunun 28 inci maddesinin onuncu fıkrası kapsamında düzenlenen yapı kullanma izin belgeleri kullanılarak alınan iş bitirme belgeleri, iş deneyimi olarak değerlendirmeye alınmayacaktır.

İş gücü belgelerinin değerlendirilmesinde;

Gerçek ve tüzel kişiler tarafından başvurudan bir önceki yıl içinde bu Yönetmelik kapsamındaki işlerde, işveren veya alt işveren tarafından istihdam edilen ortalama yıllık iş gücü yeterliğinin sağlanması gerekir. Bu kriteri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini Bu takdirde belgeleri sunulan yılların ortalaması üzerinden yeterlik kriterinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Sunulan belgelere göre;

– Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesi sahipleri ve 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununa göre ustalık belgesi almış olanlar ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı meslekî ve teknik eğitim okullarından mezun olup, diplomalarında veya ustalık belgelerinde belirtilen bölüm, alan ve dallarda çalıştırılanlar usta işgücü sınıfında değerlendirilir.

 – Mimar ve mühendisler ile 29/4/1992 tarihli ve 3795 sayılı “Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi Hakkında Kanun”da sayılan tekniker, yüksek tekniker, teknik öğretmenler teknik personel iş gücü sınıfında değerlendirilir.

– 31/5/2016 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa göre yapılan işçilik bildirimleri esas alınır.

Yetki Belgesi Grupları Nelerdir? Kullanımı Nasıl Olacak?

Yetki belgesi grupları, mesleki ve teknik yeterlikler ile ekonomik ve mali yeterlikler esas alınarak; A, B, C, D, E, F, G, H ve geçici olmak üzere gruplandırılır. Bu gruplandırmaya göre;

Aynı veya ardışık gruplardaki iş ortaklığı durumunda, ortak girişimin belge grubu, yüksek gruptaki ortağın belge grubunun bir üstü olarak değerlendirilir. Yetki belgesi grubu sahibi yapı müteahhitlerinden;

– B, C, D ve E gruplarındakiler, yapı yaklaşık maliyeti, belge grubunun gerektirdiği asgari iş deneyim tutarını geçmeyen yapım işlerini;

– F ve G gruplarındakiler, yapı yaklaşık maliyeti, belge grubunun gerektirdiği asgari iş deneyim miktarının bir buçuk katını geçmeyen yapım işlerini;

– H grubundakiler toplam yapı inşaat alanı 1.000 metrekareyi geçmeyen yapım işlerini; üstlenebilecekler. A yetki belgesi grubu için bir kısıtlama uygulanmaz.

Hesaplamada tek bir sözleşmeye ve/veya yapı ruhsatına dayalı işler dikkate alınacak olup  toplu yapı niteliğindeki yapılar her halükarda tek iş olarak kabul edilecektir.

Yetki Belgeleri Kaç Yıl Geçerli Olacak? 

Geçici belge grubu hariç, belge grubunun geçerlik süresi 3 yıldır. Geçerlik süresi dolan belge grubunun yenilenmesi sırasında, yetki belgesi grubunun oluşturulmasına esas güncelliğini yitiren tüm belgeler istenecektir.

Ancak, yetki belgesi grubu kapsamındaki bilgilerden iş deneyim belgesi geçerlik süresi dolanlar, yenileme tarihini beklemeksizin bildirim yükümlülüğü kapsamında yeni iş deneyim belgesi ile Müdürlüğe başvurarak iş deneyim yeterliğinin güncellenmesini sağlaması gerekiyor.

Yetki Belgesi Numarası İptal Edilebilir mi?

Yetki belgesi numarası;

– Yapım işinin ruhsata ve ruhsat eki etüt ve projelere aykırı olarak gerçekleştirilmesi ve Kanunun 32 nci maddesine göre verilen süre içinde aykırılığın giderilmemesi halinde beş yıl,

– Yapım işinde ruhsat eki etüt ve projelere aykırı olarak gerçekleştirilen imalâtın can ve mal güvenliğini tehdit etmesi halinde on yıl,

– Yapı ruhsatının düzenleniş tarihinden yapı kullanma izni belgesinin veriliş tarihine kadar; ilgili idarece, Kanunun 42 nci maddesine göre aynı veya farklı işler için üç defa idarî para cezası verilmesi halinde, yapı müteahhidinin kaydı Bakanlıkça olumsuz kabul edilir ve bir yıl,

– yapı müteahhidinin yapım işlerinden doğan sigorta primi borçlarını ödememesi, adına kesinleşmiş vergi borcunun olması veya kanunlarla verilen diğer sorumluluklarını yerine getirmemesi hallerinde, yetki belgesi numarası en az bir yıl süreyle yetki belge numarası iptal edilecektir.

Müteahhitlerin yetki belgesi iptallerine ilişkin ilan ve duyurular ayrıca YAMBİS üzerinden yapılacaktır.

Yönetmeliğin yürürlüğe gireceği tarihten önce yetki belgesi numarası almış olanlar ile yetki belgesi numarası başvurusunda bulunanların belge grupları, herhangi bir yeterlik belgesi ibraz edilmediği takdirde 3 yıllığına H grubu olarak kabul edilecektir. Bu süre içerisinde yetki belgesi grubunun belirlenmesi için başvuru yapmayanların belge grupları askıya alınacaktır.

Yönetmelik Ekleri

EK 1   – Yapi Müteahhitliği Yetki Belgesi Numarası Başvuru Formu

EK 2   – Ekonomik ve Mali Yeterlik Bildirim Formu

EK 3   – Banka Referans Mektubu

EK 4   – Mesleki ve Teknik Yeterlik Bildirim Formu

EK 5   – Sicil Durumu Taahhütnamesi

EK 6   – İş Ortaklığı Beyannamesi

EK 7   – Bildirim Yükümlülüğü Taahhütnamesi

EK 8   – Başvuru Dosyası İnceleme Formu

EK 9   – İl Yetki Belge Komisyonu Karar Tutanağı

EK 10 – Müteahhitlik Yetki Belge Numarası İptaline Dair Talep Formu

EK 11 – Belge Numarası İptal Kararı İlan Formu

Bu yazı 0 ilk olarak şu sitede yayınlanmıştır: İnşaPORT | İnşaat Platformu | İnşaat Portalı. Yazının kaynağı bu sitedir.