2019 yılı başlarında Sabah’ta yer alan bir habere göre, inşaat bitirme süreleri için bir düzenleme yapılacağı gündeme getirilmişti. Bu düzenlemeye göre yapı ruhsatının alınmasından itibaren inşaat bitirme süreleri;

– 10 bin metrekarenin altında olan inşaatlar için 30 ay,
– 10 ila 15 bin metrekare arasındaki inşaatlar için 36 ay,
– 15 ila 20 bin metrekare arasındaki inşaatlar için 42 ay,
– 20 bin metrekarenin üzerindeki inşaatlar için 48 ay

olarak belirlenmişti. Ancak bu yönde herhangi bir çalışmanın sonuçlandığı açıklanmamıştır. İNDER başkanı Nazmi Durbakayım inşaat bitirme süresi konusunda en büyük baskıyı  yapmaktadır. Ne yazık ki bu konuda sektörden beklediği desteği de alamıyor.

İnşaat Deryası haber sitesinde yer alan haberde, İNDER başkanı Nazmi Durbakayım’ın değerlendirmelerine yer verilmiştir. İmar planının değişmesinin inşaat sürelerini etkilediği ve imar planının inşaat başladıktan sonra değişmemesinin gerektiğini söyleyen Durbakayım, “Kumar oynamıyoruz ki, sermaye ve birikim koyarak yatırım yapıyoruz.” dedi ve 36 aylık verilen sürenin bazı projeleri tamamlamak için yeterli olmadığına dikkat çekmiştir.

Önerilen Risk Paylaşım Modeli Nedir?

İnşaat maliyetlerinin artması ve müşterilerin daha küçük metrekareli konutları tercih etmesi nedeniyle inşaat firmaları büyük metrekareli lüks konut projelerinden vazgeçiyorlar. Bununla birlikte çok yüksek olan konut aidatlarının da daha az olması için çalışmalar da yürütülüyor. Bu şartların oluşturduğu yeni yapım modeline (aslında eskiye dönüş diyebilirim) geçişler başlamış bulunuyor. Mevcut inşaat çalışmalarında tüm riskin müteahhit üzerinde olduğunu belirten Durbakayım, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Emlak Katılım Bankası’na risk paylaşım modeli önerdiklerini dile getirdi.

Bu modele göre arsa sahibi ve firma geçici ortak bir şirket kuracak ve hisseler bankalara rehin edilecek. Bir kamu kurumu da yapılan işleri denetleyecek. Bu modelde vatandaş da inşaat biter mi diye düşünmeyecek.

Durbakayım, “Tüm riskin müteahhitte olduğu sistem yerine kâr ve zarar ortaklığı yapılmalı. Special Purpose Vehicle (SPV) denilen modele Emlak Katılım Bankası sahip çıktı” dedi.

Başka sektörlerde faaliyet gösteren firmaların inşaat sektörüne girmesi sektörün sorun yaşamasında önemli bir rol oynadığını belirten Durbakayım, diğer sektörlerde hizmet veren firmaların inşaat yapmaya başladığını ve bunun piyasada dengeleri bozduğunu belirtti.

Bu yazı İnşaat bitirme süreleri neden uzatılmalı? ilk olarak şu sitede yayınlanmıştır: İnşaPORT | İnşaat Platformu | İnşaat Portalı. Yazının kaynağı bu sitedir.

1926’da kurulan Emlak ve Eytam Bankası, Türkiye Emlak Katılım Bankası unvanı ile yeniden faaliyete geçti. 1,1 milyar liralık özkaynak, 750 milyon lira sermaye ile yeniden kurulan EmlakBank’ın ilk hedefi emlak sektöründe işleyişi değiştirmek.

En çok tartışılan konut stoku tartışmalarına da açıklık getiren EmlakBank Genel Müdürü Deniz Aksu, sektördeki tüm paydaşlarla görüştüklerini, “Konutta atıl kalmış stok yok. Şu anda inşaatta mevcut stokların hepsi bankalarda teminatta. Teminatta olmayan konut stoku yok” dedi.

Aksu, bankanın faaliyete başlaması dolasıyla gazetecilerle buluşup, sorulara cevap verdi. İnşaat Deryası sitesinde yer alan habere göre, bankacılık faaliyeti için EmlakBank yönetim kadrosunun yoğun çalışmalar yaparak 4 ay gibi kısa bir sürede izin aldıkları belirtilmiştir. Emlak sektörüne yeni çözümler sunulması hedefleniyor. Bu amaçla, 2-3 milyar liralık gayrimenkul yatırım fonu ihracı yapmayı planladıklarını belirten Aksu, finansman ihtiyaçları için de aralık ayında 1 milyar liralık sukuk ihracı yapmayı hedefliyor.

“Varlıkların fiyatı ile ilgili anlaşmazlık var, stoklarla ilgili değil”

Sektördeki belirsizliklerin konut fiyatlarını çok yükselttiğini belirten Aksu, “Konut fiyatının ucuzlaması lazım; maliyetleri düşürmek için tüm paydaşlarla işbirliği yapacağız, imalatın daha ucuz olmasını sağlayacağız” dedi. Ayrıca, yürüyen merpen ve asansör alanında iş yapan 2 Alman firması ile Türkiye’de üretim yapılması için anlaştıklarını da ifade eden Aksu, “Şu anda varlıkların fiyatı ile ilgili anlaşmazlık var, stoklarla ilgili değil” açıklamasında bulundu.

Tasfiye sürecindeki 18 kamyon hukuki evrak TMSF’ye

Banka kapatıldıktan sonra hukuki süreç devam etmiş olup günümüze kadar tasfiye sürecinde 7 bin 229 dosya gelmiş olup 18 kamyonu dolduracak kadar hukuki evrakı bulunuyor. Bu evrakları 31 Aralık 2018 itibariyle TMSF iştiraki olan Birleşim Varlık Yönetimi AŞ’ye devrettiklerini ifade eden Aksu, “Söz konusu devir ile bankamıza temiz bir sayfa açtık” dedi. Devri gerçekleştiren EmlakBank, bankacılık sektörüne temiz bir bilançoyla giriş yapmış oldu. Devir edilen alacaklarla ilgili Aksu, “1 milyar 278 milyon TL’lik tasfiye olacak alacak, avukatlık ücretleri ile birlikte 3 milyar liranın üzerinde bir rakama çıkıyor. Bizim koyduğumuz yasal faizle birlikte rakam 7.7 milyar liralık büyüklüğe ulaşıyor. 14 kişi 2 ay farelerin çıktığı depolarda çalıştı dosyaları inceledi.” açıklamasını yaptı.

“Herkes eşit, sınıfsız bankacılık yapacağız”

Tüm entegrasyon süreçlerini tamamlayan EmlakBank, 21 Mart’ta tarihinde merkez şubelerinde hizmet vermeye başlamış olup yıl sonuna kadar 15 şubeye ulaşışması planlanıyor. Bankanın şu an 146 olan çalışan bulunuyor ve 2019 sonuna kadar 426 kişiye ulaşılması hedeflenmektedir. Tüm şubelerin farklı bir yapıda olacağını, özel müşteri tanımını yok ettiklerini dile getiren Aksu, “Herkes eşit, sınıfsız bankacılık yapacağız” diye konuştu. Yeni açılacak 5 şubenin imzası atılmış olup yıl sonuna kadar 7 coğrafi bölgede hizmet verilmesi de hedefler arasında bulunuyor.

EmlakBank hangi yöntemleri uygulamayı planlıyor?

Aksu, kısa vadede uygulamaya geçecekleri yeni yöntemlerini şu şekilde anlattı:

– Tedarik zinciri finansman modeli
– Uzun vadeli TL piyasası
– Varlıkların yönetimi
– Alım hakkına dayanan kira sertifikası
– Gayrimenkul yatırım fonu
– İpotek sertifikası
– Tapu müdürlükleri ile entegrasyon
– Yabancıya satış için yeni model
– Yapı tasarrufu sandığı sistemi
– Kira kayıt sistemi

Düzenleyen: İnş. Müh. Yüksel KAYA
e-posta: yuksel@insaport.com

Bu yazı Emlakbank Yıl Sonuna Kadar 15 Şubeye Ulaşmayı Hedefliyor ilk olarak şu sitede yayınlanmıştır: İnşaPORT | İnşaat Platformu | İnşaat Portalı. Yazının kaynağı bu sitedir.

Güney Amerika’dan Ortadoğu ve Afrika’ya uzanan geniş bir coğrafyada sayısız ülkede inşaat sektörü için çok büyük fırsatlar bulunduğuna dikkat çeken Dereli, “Bu bölgelerde çok ciddi bir konut açığı var. Şu an ilk etapta 10 milyon adet ve 1 trilyon dolarlık bir pazardan söz etmek mümkün. Türkiye, inşaat üretiminde Çin’le birlikte dünyada lider konumda bulunuyor. Kaliteye verdiğimiz önem, özenli, hızlı ve pratik çalışma modeli ile birleşince, ülkemizin bu alandaki farkı da açıkça ortaya çıkıyor. Torkam İnşaat olarak, ‘80 milyon değil, 8 milyar için kolları sıvamak gerek’ sloganından hareketle, Türk inşaat şirketlerine dünyaya açılma çağrısında bulunuyoruz. Böylece elbirliği ile ülkemizi inşaat sektöründe açık ara dünya liderliğine taşıyabiliriz. Japonya’nın elektronikte, Almanya’nın sanayide, ABD’nin teknolojide gösterdiği başarıların bir benzerini inşaat sektöründe gösterebilecek güçteyiz” dedi.

“Emlak katılım bankası sektörü büyütür”

Sektörün güncel durumuna ilişkin görüşlerini paylaşan Mahmut Dereli, “Türkiye ekonomisinin büyümesiyle birlikte gelişmeye devam eden inşaat sektörü, çeyrek dilimlerde zaman zaman düşüş kaydetse bile 2018 yılı genelinde olumlu bir tablo sergileyecektir. İnşaat sektörünün büyürken sadece kendisini büyütmediğini, 230’dan fazla sektörü de desteklediğini unutmadan, sektörün geneline hitap edecek, uzmanlaşmış, gerek bankacılık faaliyetleri gerçekleştirecek gerekse ikincil piyasalara ürün ihraç edecek bir emlak katılım bankası kurulması yönünde önerimiz var. Bugün mevcut bankacılık sistemi içerisinde, inşaat ve gayrimenkul sektörü Türkiye’nin lokomotif sektörü konumunda bulunmasına ve çok ciddi bir pazar büyüklüğüne sahip olmasına rağmen, bazı bankaların sektöre hizmet vermekte başarılı olamadığını görüyoruz. Katılım bankalarının çalışma şekli, sektördeki firmaların çalışma biçimlerine biraz daha yakın ve yatkın olduğu için, ana gayesi sektöre hizmet sunmak olan bir katılım bankası sektöre daha da ivme kazandıracaktır” diye konuştu.

10 yıllık hedefi 6 yılda yakaladı

Mahmut Dereli, sektördeki deneyiminin 25 yıla yaklaştığını kaydederek, “İstikrarlı bir büyüme gösteren ve bugüne dek 1 milyon metrekareyi aşkın inşaat alanı üzerinde, 10 binden fazla konut ve rezidansın yanı sıra AVM, çarşı ve otel inşa eden şirketlerimiz, ‘2020 yılına kadar 1 milyar dolar iş hacmi’ hedefini 2017 yılında gerçekleştirmeyi başardı. Hedeflerimizi belirlenen sürelerden daha kısa sürelerde gerçekleştirmemiz, Cumhuriyetimizin 100’üncü yılını kutlayacağımız 2023 yılı için, iş hacmi hedeflerimizi 15 milyar TL olarak revize etmemizi sağladı. Yurtiçi ve yurtdışında imza atacağımız çalışmalarla bu hedefi yakalayacağımıza inanıyoruz” dedi.

Cezayir’de 6 bin konut yapıyor

Yurtiçindeki projelerinde kendileri için en önemli hususun lokasyon olduğunu belirten Dereli, “Şu an Türkiye’de üzerinde önemle durduğumuz iki projemiz var. Bunlardan biri Konya’nın merkezindeki Temaşehir Konya projesi. Bir diğeri ise başlamaya hazırlandığımız ve çok yakında detaylarını açıklayacağımız Torkam E5 projesi. Torkam E5 projemiz Florya – Sefaköy aksında, İstanbul’un merkezinde konumlanıyor. Ancak yurtdışında da bize büyük heyecan veren çalışmalarımız var. Şu an yurtdışı odağımızda farklı ülkeler bulunuyor. Komşu ülkelerde çok başarılı projeler gerçekleştiren Türk şirketleri var. Biz de uzak ülkelerde benzer çalışmalar gerçekleştirmek istiyoruz. Örneğin halen Cezayir’de Konut Bakanlığı için toplam tutarı 250 milyon dolar olan 6 bin konut inşa ediyoruz. Cezayir özelindeki hedefimiz, alınan işlerin toplam miktarını 5 yıl içinde 1 milyar dolara çıkarmak” ifadelerini kullandı.

“Kentsel dönüşümde rant ekseninden uzaklaşılmalı”

Torkam İnşaat’ın kentsel dönüşüm projeleri içinde yer almadığını hatırlatan Dereli, “Ancak kentsel dönüşüm konusunu gayrimenkul sektörünün büyümesinden ve yaşadığı sorunlardan bağımsız değerlendirmek mümkün değil. Kentsel dönüşüm dediğimizde, yüzde 60’ı İstanbul’da olan 100 milyar dolarlık bir pazardan söz ediyoruz” diyerek sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bugüne kadar kentsel dönüşüm başlığında yeteri kadar ilerleme sağlanamadı. Bunun başlıca sebebi, sistemin bir türlü tam olarak oturtulamamasıydı. Bununla birlikte, Fikirtepe’de ilgili bakanlığın devreye girmesi gibi, büyük kamu oyuncularının aktif rol oynamaya başlaması, ilerleme sağlanmasına yardımcı oldu. Kentsel dönüşüm sürecinde, vatandaşla yatırımcının ya da müteahhitin karşı karşıya gelmesi şeklinde değil, TOKİ ve KİPTAŞ gibi kamu kurumlarının devreye girerek etki alanını genişletmeleri gerekiyor. Esenler’de, Zeytinburnu’nda olduğu gibi, dönüşüm toplu bir şekilde yapılırsa daha etkili olur. Kamu kurumlarının organize edici bir konuma gelmesi ile konunun rantsal dönüşüm ekseninden uzaklaşması ve gerçek amacına ulaşması sağlanabilir.”

Bu yazı 0 ilk olarak şu sitede yayınlanmıştır: İnşaPORT | İnşaat Platformu | İnşaat Portalı. Yazının kaynağı bu sitedir.