Beton Siparişinde Nelere Dikkat Etmeliyiz?

Beton; agrega (ince ve kaba agrega), çimento ile suyun, kimyasal ve mineral katkı maddeleri ilave edilerek veya edilmeden homojen olarak üretim teknolojisine uygun olarak karıştırılmasından oluşan, başlangıçta plastik kıvamda olup, zamanla katılaşıp sertleşerek mukavemet kazanan önemli bir yapı malzemesidir.

Hazır Beton ise; bilgisayar kontrolüyle istenilen oranlarda bir araya getirilen malzemelerin, beton santralinde veya kuru sistemlerde trans-mikserlerde karıştırılmasıyla üretilen ve tüketiciye “taze beton” olarak teslim edilen betona denilmektedir.

İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) İzmir Şubesinin Yapı Malzemeleri Komisyonu tarafından hazırlanmış olan “Beton Sipariş Ederken Dikkat Edilmesi Gerekenler” başlıklı yayınında, beton siparişi verenlerin dikkat etmesi gereken önemli hususlar açıklanmıştır.

Bu yazımda ilgili yayındaki önemli noktaları sizlerle paylaşacağım. Daha detaylı okumak isteyenler, kaynağı aşağıdaki linkten indirebilirler.

Agrega Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

– Agregalarda priz süresi, dayanım ve dayanıklılığını etkileyebilecek yabancı maddeler bulunmamasına dikkat edilmelidir.

– İnce agreganın metilen mavisi değeri 1,5’ten fazla olmamalıdır.

– İri agregaların şekli kübik olmalıdır.

– Agregaların su emme oranları ince agrega için %2 , iri agrega için %1 değerini geçmemelidir.

– Agregaların alkali silika reaksiyonuna etkisinin olmadığı önceden deneylerle kanıtlanmalıdır.

– Betondaki en büyük agrega tane büyüklüğü;

 > En dar kesitin kalıp genişliğinin 1/5 ‘inden,

 > Döşeme kalınlığının 1/3 ‘ünden,

 > Donatı aralığının 3/4 ‘ünden ve beton örtüsünden (pas payından) küçük olmalıdır.

Beton Tasarımında Nelere Dikkat Etmeliyiz?

Beton firmaları tasarımı bizlerin verdiğimiz sipariş bilgilerine göre hazırlamaktadır. Yanlış bilgi vermemiz halinde tasarımımızda yanlış yapılacaktır. Betonun tasarımında, talep edilecek beton özellikleri ve TS EN 206 – TS 13515 kriterleri göz önüne alınmalıdır. Peki, tasarım için beton üreticisine hangi bilgileri iletmeliyiz?

Not: Değerler örnek amaçlıdır. Siparişiniz için ilgili yönetmelik ve proje taleplerini göz önünde bulundurunuz.

– Betonun tasarımı yapılırken, TS 13515 EK-F tablolarındaki maksimum S/Ç oranı, minimum çimento dozajı, dayanım sınıfı ile çevresel etki sınıfı göz önüne alınmalıdır.

– Betonun klor (Cl) içeriği;

 > Öngerilmeli prefabrik elemanlarda 0,1

 > Diğer donatılı elemanlarda en fazla 0,2 ya da 0,4

 > Donatısız elemanlarda ise 1,0 olmalıdır.

 – Beton üretildikten sonra en fazla 2 saat sonunda yapı elemanına dökülmelidir. Bu sürenin aşılması durumunda beton üreticisinin sorumluluğunda olmak şartıyla dökülebilir.

– Mevsim koşullarına göre kalıp sökme süresi , kesit ölçüleri, döküm bitiş saati vb. koşullara göre tasarım yapılmalıdır. Betonun gerekli olgunluk değerleri takip edilmelidir.

Uygulama ve Bakım Aşamasında Nelere dikkat Etmeliyiz?

– Teslim alınan beton, yapı elemanı tipi ve boyutlarına uygun hızda dökülmeli,

– Beton döküldükten sonra vibrasyon, kurallara uygun bir şekilde (uygun vibratör seçimi,uygulama yöntemi) yapılmalı,

– Geniş yüzeye sahip elemanlarda, betonun kuruması ya da soğuk derz yapması engellenecek şekilde beton dökümü gerçekleştirilmeli,

– Kolon ve perde gibi yüksekliği fazla olan elemanlarda ise beton en az 3 kademede dökülmeli, her kademe uygun şekilde sıkıştırılmalı,

– Beton serbest bir şekilde 150 cm’den daha yüksekten dökülmemeli,

– Beton dökümü tamamlandıktan sonra üst yüzeyin kurumaması takip edilerek mastarlanmalı,

– Üst yüzeyde bir süre sonra ortaya çıkabilecek plastik büzülme çatlakları için önlem alınmalı, ikinci mastarlama ile kapatılmalı,

– Betonun bakımı en önemli uygulamalardan biri olup betonun mastarlanmasını müteakip bakıma (küre) başlanmalı, su ile kür yapılması durumunda yeterli dayanım değerine ulaşana kadar küre devam edilmeli (Özellikle ilk 3 gün kesintisiz kür uygulanmalı)

İMO İzmir Şubesinin Yayınladığı Makaleyi İndirin!