YEŞİL ALTYAPI NEDİR?

Günümüzde toplumun, kentlerin sürdürülebilir gelişiminin sağlanması için gri altyapıdan başka bir altyapı kavramından “YEŞİL ALTYAPIDAN” bahsedilmektedir. Yeşil altyapı, yeşil alan sistemi oluşturmayı hedeflemekte ve kentsel yeşil omurga oluşturulmasında büyük önem taşımaktadır. Dolayısıyla yeşil altyapı sistemleri sürdürülebilir ekolojik işlev ve kültürel değerleri bütüncül olarak bir arada bulunduran sistemlerdir.

0
334
- Advertisement -

Altyapı kavramı genelde gri altyapı olarak adlandırılan yollar, kanalizasyon sistemi ve elektrik hatları olarak anlaşılmaktadır. Ancak günümüzde toplumun, kentlerin sürdürülebilir gelişiminin sağlanması için başka bir altyapı kavramından “YEŞİL ALTYAPIDAN” bahsedilmektedir.

Yeşil altyapı kavramı,  göreli olarak, yüz elli yıl kadar önce insan-doğa ilişkisi üzerine yapılmış çalışmalara dayanmakta olup “ekolojik ağ yaklaşımlarının” bir alt birimi olarak Amerika’da ortaya çıkmıştır. Yeşil altyapı, yeşil alan sistemi oluşturmayı hedeflemekte ve kentsel yeşil omurga oluşturulmasında büyük önem taşımaktadır. Dolayısıyla yeşil altyapı sistemleri sürdürülebilir ekolojik işlev ve kültürel değerleri bütüncül olarak bir arada bulunduran sistemlerdir.

Yeşil altyapı sistemi merkezler, bağlantılar ve alanlar ile birbirine bağlıdır. Merkezler, altyapının düğüm noktasıdır ve farklı biçim ve büyüklüklere sahip olabilirler. Geniş rezervler, ormanlar, bölge parkları ve doğal niteliklerinin korunduğu yeşil alanlar olarak adlandırılabilecek korunan alanlar merkeze örnektir. Bağlar, sistemi bir arada tutan bağlantılardır. Oldukça uzun ve geniş bağlar olan peyzaj bağlantıları, ekosistemleri ve peyzajları birbirine bağlayan koridorlar oluşturmaktadır. Akarsular ve akarsu taşkın alanları gibi bağlar, yaban yaşamı için biyolojik bir iletim hattı görevi görürler.  Yeşil altyapı sistemi bağlar ve merkezler dışında kalan alanları da içermektedir. Bu alanlar merkezden daha küçüktür ve daha geniş olan ve birbirleri ile bağlantıları olan koruma sistemlerine bağlanmazlar.

Yeşil altyapının temel işlevi, doğal sistemin ve biyoçeşitliliğin korunmasını sağlamaktır. Ancak yeşil altyapı ağları ile korunan doğal sistemler yeşil rengi yansıtmayan diğer altyapı sistemlerini de içermektedir. Bunlar akarsular, çöller, karlı dağlar olabilir.

Yeşil altyapı geniş ölçekte; sulak alanlar, korular, su kanalları ve yaban yaşam habitatları, milli parklar, doğa koruma alanları ve el değmemiş doğal alanlar gibi korunan doğal alanları, ormanlar, çiftlikler gibi ticari getirisi olan korunan alanları ve parklar, yeşil yollar gibi korunan açık alanları kapsamaktadır. Küçük ölçekte ise; toplum için çevresel yararlar sunacak çok işlevli bir kaynak olarak tasarlanmalıdır. Bu tasarımlar cep parklar, açık alanları, oyun alanları, hobi bahçeleri ve ev bahçelerini kapsayan yüksek kaliteli yeşil alan ağı olarak tasarlanan alanlar oluşturabilmektedir. Daha küçük ölçekte yeşil altyapı uygulamaları yağmur bahçesi, geçirimli zeminler, çatı bahçeleri ve yağmur suyu kullanımı gibi konuları kapsamaktadır.

YEŞİL ALTYAPININ FAYDALARI

– Maliyet-etkin çözümler sunar:

Yağmur suyu ve atık suyu yönetiminde, gri altyapı çözümlerine oranla yeşil altyapı temelli çözümler daha ekonomiktir. Yağmur suyunun yerinde toplanması, doğal süreçler ile temizlenmesi yönetim maliyetlerini düşürmekte hatta ortadan kaldırabilmektedir. Bu bağlamda yeşil altyapı yaklaşımlarının, gri altyapıya oranla daha düşük maliyetli fırsatlar sunmaktadır.

– Enerji giderlerinin azaltılmasını sağlar:

Enerji giderlerinin azaltılabilmesi adına çatı bahçeleri uygulamaları, sokak ağaçları ile yağmur bahçeleri oluşturulabilmektedir. Kentlerin yeşil çatı yüzeylerini ve orman alanlarını genişletmek, sokak ağaçlarının sayısını arttırmak enerji masraflarını önemli ölçüde azaltmaktadır. Yağmur bahçeleri sahip oldukları yalıtım altyapısı sayesinde binaların ısıtma ve soğutma maliyetlerini düşürmektedir. Bunun yanı sıra sokak ağaçları, uygun olarak yerleştirildiklerinde binalara gölge sağlayarak ve kış rüzgârlarını keserek enerji tüketiminde etkili olmaktadır.

– Taşkınların yol açtığı hasarı ve maddi zararları düşürür:

Kentlerde taşkın hasarını arttıran en büyük faktör geçirimsiz yüzeylerin fazla olmasıdır. Yeşil altyapı sistemleri kentsel alanlarda geçirimli yüzeyleri artırmakta ve oluşabilecek hasarı azaltmaktadır.

– Halk-Çevre Sağlığının Korumasını sağlar:

Yeşil altyapı sistemi uygulamaları su sistemindeki kirliliğini ve kentsel ısı adası etkisini azaltmakta, hava kalitesini iyileştirmekte ve bu yolla halk ve çevre sağlığının korunmasını sağlamaktadır.

REFERANSLAR:

ÖZEREN, M. “Yeşil Altyapı Sistemleri Kapsamında Meles Deltası ve Çevresinin Kurgulanması, Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi ,İzmir, 2012

TUNA R., “Yeşil Çatı, Yeşil Duvar ve Daha Fazlası: Yeşil Altyapı” Mimarlık Dergisi, sayı 257,syf. 12-15

The Conservation Fund, What is Green Infrastructure, http://www.greeninfrastructure.net/content/definition-green-infrastructure (Erişim tarihi: 07 Ocak 2018)

European Urban Green Infrastructure Conference, 23-24 Kasım 2015, Viyana. www.urbangreeninfrastructure.org (Erişim: 07 Ocak 2018)

inşaport.com ücretsiz aboneliği

Haftalık bültenimize abone olun, yeni içerikleri kaçırmayın.

Abonelik işleminiz tamamlandı.

Bir hata meydana geldi, lütfen daha sonra tekrar deneyiniz.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.