Hazır beton ekonomik oluşu, kullanım kolaylığı ve başta dayanıklılık ve dayanım gibi teknik üstünlükleri nedeniyle, tüm gelişmiş ülkelerde ve dünyada en fazla tercih edilen taşıyıcı yapı malzemesidir.  Depreme dayanıklı yapılaşma konusunda da çok önemli bir yere sahip olmaktadır.

Elle beton üretiminden 10-15 yıl gibi kısa bir sürede hazır betona geçen ülkemizde hazır beton üretimi ve kullanımında büyük gelişmeler olmuştur. 2010 yılında üretim 80 milyon m³’e çıkmış, üretim tesis sayısı çoğalarak 900’ü geçmiş, beton dayanım sınıfları C14-18’lerden ortalama C30’lara ulaşmıştır.

Hazır beton, sadece kullanıcısının numune alarak denetimiyle kontrol edilirse, kalitesi ancak 28. gün sonunda anlaşılabilen bir üründür. Bu sebeple hazır betonun, üretim yerinde hammadde girdisinden üretim ekipmanlarının kontrolüne dek tüm üretim sürecinin kapsamlı bir şekilde denetlenip kalitesi teyit edildikten sonra piyasaya sunulması gerekmektedir. Bunun sağlanabilmesi için Türkiye Hazır Beton Birliği tarafından 1996 yılında oluşturulan Kalite Güvence Sistemi (KGS) ile hazır beton tesislerinin yerinde denetimi ve belgelendirilmesi yapılmaktadır.

Bu nedenle, depreme dayanıklı yapılaşma için gerekli en önemli yapı malzemesi kaliteli hazır beton olmaktadır. Bunun sağlanması için THBB’nin 6 önerisi;

1. Betonda KGS’nin Yaptığı Etkin Denetim Sektörün Tamamına Uygulanmalı

Beton dünyada en çok kullanılan yapı malzemesidir. Bugün dünyanın en yüksek binaları betonarme ile yapılmakta ve en güvenli yapı malzemesi olarak dünyanın dört bir yanında kullanılmaktadır. Ancak, diğer yapı malzemelerinde de olduğu gibi doğru uygulanması ve üretilmesi gerekmektedir. Denetimin sağlanamadığı yapı, hangi malzeme ile yapılırsa yapılsın depreme karşı yeterli dayanıma sahip olmaz.

Ülkemizde beton üretiminde tek etkin denetim KGS tarafından yapılmaktadır. Bu denetimlerde, beton üretim tesislerinin yerinde denetiminin yanı sıra habersiz ürün denetimleri de yapılmaktadır. Hazır betonda kaliteli üretim için KGS’nin uyguladığı denetim sistemi esas alınarak tüm tesisler ciddi bir şekilde denetlenmelidir.

2. Yapı Stokumuz Yenilenmeli

Türkiye’de 19 milyon yapı bulunmaktadır. Bunların yüzde 40’ı (yaklaşık 8 milyon yapı) depreme dayanıksızdır. Yapı stokumuzun incelenip, dayanıksız yapıların mutlaka yıkılıp yeniden yapılması gerekmektedir.

THBB olarak etkin bir kalite denetimiyle üretilmiş her yeni yapının bir can simidi olduğunu savunuyoruz. Yeni projeler, Deprem Yönetmeliği’ne uygun olarak kaliteli beton ile inşa edilmektedir. Bu projelerin finansmanı ve yapıların yenilenmesinin teşviki için ek imar veya sıfır faizli uzun süre geri ödemeli krediler verilebilir.

3. İnşaatlarda Kullanılması Zorunlu En Düşük Beton Dayanım Sınıfı C30 Olmalı!

Deprem Yönetmeliği hükümleri uyarınca, deprem bölgelerinde C20 dayanım sınıfının (200 kg/cm2 mukavemet) altında beton kullanılamaz. Ancak bu dayanım sınıfı durabilite (uzun ömür) açısından yeterli değildir. Yapıların uzun ömürlü olması ve depreme karşı dayanımlarını koruması için Deprem Yönetmeliği’nin bu hükümleri değiştirilerek, taşıyıcı sistemlerde kullanılacak asgari beton dayanım sınıfı C30’a yükseltilmelidir.

Yönetmeliğimiz 1.1.2019 tarihinde yürürlüğe girdi, ancak kullanılacak asgari beton dayanım sınıfını C25 (250 kg/cm2 mukavemet) olarak belirledi.

TS 500 – Betonarme Yapıların Tasarım ve Yapım Kuralları Standardında TS EN 206-1 Beton standardında belirtilen çevresel etki sınıflarına atıf yapılmalı ve Eurocode 2’de (TS EN 1992 – Beton yapıların tasarımı) belirtildiği gibi farklı çevresel etkilerde dayanıklılık şartları tanımlanmalıdır.

Bu konuda bildiğim kadarıyla bir komisyon çalışmakta ve TS 500 şartnamemizi Eurocode 2’ye göre düzenlemektedir. Malum kendimiz şartname yazamıyoruz. İllaki KOPYA yapacağız.

4. Beton Sektörü İçin Trafiğe Çıkış Kısıtlaması Kaldırılmalıdır

Uzun ömürlü ve depreme dayanıklı yapı üretimi için,  betonun inşaatlarda zamanında ve tekniğine uygun şekilde işlenmesi gerekmektedir. Şöyle ki: kolon, kiriş vb. taşıyıcı yapı elemanlarının beton dökümlerinin bir seferde yapılması gerektiği halde trafik kısıtlaması nedeniyle başlanan çalışmalar yarım kalmakta,  beton ertesi gün döküldüğü için de soğuk derz oluşmakta, depreme karşı dayanım açısından risk ortaya çıkmaktadır.

Yeni projelerin yanında deprem riski altında bulunan İstanbul’da mevcut yapı stokunun yenilenmesi için de büyük miktarda kaliteli hazır beton gerekmektedir. Deprem riski olmayan ve yapılaşması tamamlanan Avrupa ülkelerinde dahi  “kamu hizmeti” yaptıkları varsayılan transmikser ve pompa araçlarına trafikte geçiş üstünlüğü sağlandığı gibi, ülkemizde de hazır beton araçlarının trafiğe kısıtlanmadan çıkması sağlanmalıdır.

5. Belediyeler İşyeri Açma İzni Verirken Hazır Betona Ayrıcalık Tanımalıdır

Hazır Beton konut sektöründe kullanılması zorunlu önemli bir üründür ve kısa bir sürede (2 saat içinde) yerine yerleştirilmesi gerekmektedir. Bu nedenle hazır beton herhangi bir sanayi tesis gibi şehir dışındaki alanlarda değil, özellikle şehir içinde ruhsatlandırılmalıdır. Zira hazır beton hızlı bir şekilde şantiyede kalıba yerleştirilmelidir. Hazır beton tesislerinin herhangi deşarjı ve atığı bulunmamaktadır.  Avrupa’da hazır beton tesisleri şehrin içinde hatta binaların arasında bile olabilmektedir.

6. Statik Proje Programlarının Sertifikalandırılması

Kullanılan statik proje programlarının sertifikalandırılması sağlanmalı ve yapı denetim firmaları tarafından projenin çözümü ve uygunluğu detaylı bir şekilde gözden geçirilmelidir.

Bu öneri aslında kısmen uygulanıyor ama programların kodlarını inceleyen ve denetleyen bir komisyon bulunmamaktadır.

Depreme dayanıklı yapılaşma için Türkiye Hazır Beton Birliği tarafından hazırlanmış olan bu öneriler çok önemli olmakla birlikte en kısa sürede hayata geçirilmelidir.

inşaport.com ücretsiz aboneliği

Haftalık bültenimize abone olun, yeni içerikleri kaçırmayın.

Abonelik işleminiz tamamlandı.

Bir hata meydana geldi, lütfen daha sonra tekrar deneyiniz.

Yaklaşan Etkinlik







CEVAP YAZIN

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.