yazı üstü

Düzenleyen: İnş. Müh(stu). Adil MİRDESLİ

Konuyu bugün kaleme almış olduğu yazıda irdeleyen Aydınlık Gazetesi yazarlarından Mustafa Pamukoğlu bazı noktalara dikkat çekti.

Türkiye’de tasarruf ve sermaye birikimi eksik olduğundan işletmelerin ezici çoğunluğu kredi-ödünç-gelecek gelirlerin kullanılması yoluyla üretim ve ticari faaliyetlerini finanse ediyorlar. Bu da borçluluk oranının yüksek olmasına neden oluyor. Normal zamanlarda sürekli borçlanma olanağı bulunduğu için bu zafiyet sırıtmıyor. Tıpkı sıcak paranın ülkemize yoğun biçimde aktığı dönemlerde tüketim ve lale devri ekonomisinin yarattığı tahribatın sırıtmaması gibi. Ekonomik krizlerde bu durum yıkıcı biçimde kendini gösteriyor ve varlıklar borcu karşılamaya yetmediği için firmalar tökezlemeye başlıyor; durumu kurtaramayanlar iflas ediyorlar.İki yıldır derinleşen ekonomik krizde şu an bu durumu yaşıyoruz.

Arsa payı karşılığı iş yapan müteahhitler neden batıyor?

Yapmış olduğu değerlendirmesinde Pamukoğlu arsa payı karşılığı inşaat yapan firmaları dar boğaza sokan en önemli nedenin yükselen inşaat maliyetleri olduğunu söyledi.

İnşaat işine girerken yapılan maliyet hesaplarının aniden yükselen fiyatlar ile tutmaması müteahhitleri zor duruma soktu. Müteahhitler aradaki farkı kapatmak için bankalara koştu ancak bu da geçici bir çözüm oldu ve maliyet üzerine ilave faiz bindirdi ve projedeki konutları daha yüksek fiyatla satmak zorunda kaldı.

Ancak ekonomik kriz konut satışlarını da vurdu. Pamukoğlu yazısında “Bu yüklenici bir de ekonomik krizde bunu yapacak. Ama başaramıyor. Alıcı yok. Soran yok. Banka bastırıyor. Faiz biniyor. Döviz kredisi aldıysa kur farkı biniyor. Dayanamıyor. Acil borçlar için elindeki tüm malları zararına satıyor, o da satabilirse! İnşaat bitti. Kar yok  borç var. İşte “batış noktası” diyerek durumu açıkladı.

Kamu müteahhitleri neden batıyor?

Kamu müteahhitlerinin durumu hakkında da açıklama yapan Pamukoğlu “Kamu kurum ve kuruluşlarına, belediyelere inşaat taahhüdünde bulunan firmaların batışı ihaleyi almak için akla ziyan bir oran vererek zarar edecekleri pahasına işi üstlenmelerinden kaynaklanıyor.

İhaleyi kazanınca büyük para kazandıklarını sanıyorlar. Daha işin başında tökezliyorlar. Hem sözleşme için hem de avans için banka teminat mektubu lazım. Onu alamıyorlar veya birçok varlıklarını ipotek ederek bu teminat mektubunu alıyorlar.

İlk hakedişe kadar bankadan kredi alır işi götürürüm hesabı hakedeşin ihale makamı tarafından geciktirilmesiyle bozuluyor. Haydi, yine bankaya. Bu süreç böyle devam ediyor. Zaten zararına iş almış olan yüklenici banka kredileri ve hakedişlerin düzenli ödenmemesi nedeniyle batma noktasına geliyor” diyerek hak ediş ödemelerine dikkat çekti.

Toplu konut projesi yapanlar neden batıyor?

TOKİ’den ihale alarak dev konut projelere başlayan inşaat firmalarının çoğu aslında arsa payı inşaat yapan butik firmalardır .Sınıf atlamak istiyor. Yeterli sermayesi olmadığı halde gözü dönüyor, bu işe giriyor ve ihaleyi kazanıyor. İşletme sermayesi olsa da dev projelerin maliyetini finanse edecek nakit akışa sahip değil. Mutlaka krediye ihtiyaç duyacak. Bunu önemsemiyor. Devranın böyle gideceğini sanıyor. Ama ekonomik kriz olup ta dairler satılmayınca yeni bir projeye girmek zorunda kalıyor. Bu ikinci projenin avanslarını birinci projenin finansmanında kullanıyor. İşte kriz sarmalı bu noktada başlıyor. Sürekli proje yapmak. Yapmadığı an iskambil kağıdından yapılan evler gibi tüm projeler yıkılacak.

sonuç olarak

Pamukoğlu; Bu batışların temelinde arsa spekülasyonu ve rant ekonomisi var. Bu ranttan yararlanmak isteyenler kredi ile de olsa büyük kar edecekleri hesabıyla inşaat işlerine giriyorlar.

Diğer etken özellikle inşaatçılar kredi ile iş yapmayı ticari hüner olarak kabul ediyorlar. Hiçbir inşaatçı kendi parası ile inşaatı bitirmez. Tüm parasını inşaata harcamaz.

Diğer bir etken, plansız, projeksiyon ve risk yönetimi yapmadan inşaatların yapılması. Bunda devletin ve belediyelerin de kabahati var.

Bir ekonomik krizde evdeki hesap çarşıya uymuyor. Kibirli müteahhit (ben satarım edası ile söz dinlemeyen) batıyor…

 

inşaport.com ücretsiz aboneliği

Haftalık bültenimize abone olun, yeni içerikleri kaçırmayın.

Abonelik işleminiz tamamlandı.

Bir hata meydana geldi, lütfen daha sonra tekrar deneyiniz.

CEVAP YAZIN

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.