Mühendisler İçin Etik Kodları (NSPE)

Mühendislik değerli ve öğrenime açık bir meslektir. Mühendislik toplumdaki her insanın hayatına, yaşam kalitesini direkt ve hayati olarak temas etmesi sebebiyle bu mesleğe dahil olan kişilerden en yüksek düzeyde dürüstlük ve namusa uygun davranışlar sergilemeleri beklenmektedir. Dolayısıyla, mühendisler tarafından hizmet sunumunda dürüstlük, tarafsızlık, adalet, eşitlik bulunması elzemdir. Mühendislerin öncelikli olarak kamu sağlığı, güvenliği ve refahını korumaya yönelik çalışmalar gerçekleştirmesi gerekir. Toplum odaklı çalışma anlayışı ise ancak etik kodlara sadık kalınarak tesis edilebilir.

0
204
yazı üstü

1.Ana İlkeler

Mühendisler, mesleki görevlerini icra ederken aşağıdaki kurallara uymalıdır.

1.Kamu sağlığı, güvenliği ve refahını gözetmek

2.Sadece yetkinlikleri olan konularda hizmet sunmak

3.Kamuoyunu bilgilendirirken doğru ve objektif olmak

4.Çalıştıkları iş yerine, temsilcisi veya vekili oldukları müşterilerine daima sadık olmak

5.Aldatıcı davranışlardan kaçınmak

6.Mühendislik mesleğin şerefini, itibarını ve faydalılığını geliştirmek amacıyla haysiyetli, sorumluluk sahibi, etik ve yasa değerlerine sadık olmak.

2.Ana İlkelerin Uygulama Kuralları

2.1 Kamu Sağlığı, Güvenliği ve Refahını Gözetmek

a. Mühendisler, hangi durum ve şart altında olursa olsun can veya mal kaybına yol açabilecek bir karar vermez, fakat böylesi bir durumda kalınırsa karardan etkilenebilecek
kişi, kurum ve kuruluşları bilgilendirirler.

b. Mühendisler, çalışmalarını yürürlükte olan yasal ve mesleki standartlara göre yaparlar.

c. Mühendisler, yasal zorunluluk durumları haricinde müşterilerine ait proje bilgi, belge ve dokümanları başka kimselerle paylaşmazlar.

d. Mühendisler hileli, namussuz iş yapan kişi veya şirketlerden isimlerini ve çalıştığı şirketi korurlar.

e. Mühendisler, yasaya aykırı durumlar yaratabilecek herhangi bir mühendislik uygulamasına yardım ve yataklık etmezler.

f. Mühendisler, kendisinin veya iş arkadaşlarının mühendislik etik kodlarına şiddet uygulayarak ihlal etmesine müsaade etmez,konu ilgili yetkilere durum hakkında bilgi verir. Bahsi geçen etik kod ihlali yasal suç teşkil ediyorsa savcılığa suç duyurusunda bulunurlar.

2.2 Sadece Yetkinlikleri Olan Konularda Hizmet Sunmak

a. Mühendisler, aldıkları eğitim veya deneyimleri sayesinde edindikleri yetkinlik konuları haricindeki konularda iş sözleşmesi yapmazlar.

b. Mühendisler, gözetim veya kontrolünde hazırlanmamış yetkinliğinde şaibe bulunan kişilerin hazırladığı plan, proje veya dokümanlara imzasını atmazlar.

c. Mühendisler, çalıştıkları projenin sorumluluğunu üstlenir, proje süresince hazırlanmış bilgi ve belgelerin gizliliğini sağlar, alt yüklenici veya diğer çalışma partnerlerinin de proje dokümanlarının gizliliğine riayet etmelerini sağlarlar.

2.3 Kamuoyunu Bilgilendirirken Sadece Doğru Ve Objektif Olmak 

a. Mühendisler, bilirkişilik yaparken, bir konu hakkında rapor hazırlarken ya da bir konu hakkında mesleki görüş beyan ederken doğru ve objektif olurlar. Açıklamalarında gereken tüm bilgi ve verileri geçerli zamanı belirterek yaparlar.

b. Mühendisler, açıklamalarına konu olan duruma ilişkin gerçekleri, mesleki bilgilerini çarpıtmadan naklederler.

c. Mühendisler, basın açıklamalarını veya kamuoyu duyurularında görüş beyan edilen konu hakkında menfaat kaygısı gütmezler, şahsi çıkarlarını ve çıkar odaklarını gözetmezler.

2.4 Çalıştıkları İş Yerine, Temsilcisi Veya Vekili Oldukları müşterilerine Daima Sadık Olmak

a. Mühendisler muhakemelerini veya hizmetlerini şaibeli olarak gösterecek potansiyel çıkar çatışmalarından kaçınırlar.

b. Mühendisler, sorumlusu oldukları projelerdeki partnerleri ile şahsi çıkar ilişkisi geliştirmezler.

c. Mühendisler, projenin işleyişinde haksız kolaylaştırıcı rol üstlenmek üzere gerçekleştirilen rica veya finansal yardımları reddederler. Hediye, ödül ikramiye vb. sunulan haksız ikramları nezaket kuralları çerçevesinde geri çevirirler.

d. Mühendisler, devlete veya devlet iştiraklerinin bulunduğu projelerdeki mühendislik uygulamalarını icrası veya yönetimi sırasında çalıştığı şirket ve kendi menfaatlerini
kamunun faydasına tercih etmezler, muhakemesinde objektif ve toplum odaklı bakışla faaliyetlerini gerçekleştirirler.

e. Mühendisler, iş sahibinin talep ettiği yasaya uygun olmayan uygulamaları reddeder. Proje ve mühendislik uygulamalarını denetlemekle yetkili kurumların talep ettiği yasaya uygun taleplerini kabul eder ve ivedilikle icra ederler.

2.5 Aldatıcı Davranışlardan Kaçınmak

a. Mühendisler, ne kendilerinin ne de meslektaşlarının yetkinliklerini şaibeye sokmamak için bilgi ve belgelerde değişiklik yapmaz, evrakta sahtecilik yapmaz ve gerçeğe aykırı beyanatta bulunmazlar. İşvereninin, çalışanının, müşterisinin, çözüm ortaklarının, iş ortaklarının canını, malını ve itibarını korurlar. Yönettiği mühendislik hizmetlerine yönelik ödeme ve hak ediş düzenlerken adaletli olurlar.

b. Mühendisler hizmet sunumunda karşılaştıklarını sıkıntıları çözmek ve işlerini güvence altına almak adına mülki ve idari birimlere doğrudan veya dolaylı olarak ilave ücret, rüşvet, hediye, ikram vb gayri yasal ve gayri etik davranışlarda bulunmazlar. İşin mevcudiyetini korumaya yönelik komisyon, yüzdelik pay vermez, simsarlık yaptırmazlar.

3.Mesleki Yükümlülükler

3.1 İlişkilerinde En Üst Düzeyde Dürüst Ve Namuslu Olmak

a. Mühendisler, hata yaptıkları zaman hatalarını kabul ederler. Gerçekleri çarpıtmaz veya değiştirmezler.

b. Mühendisler, çalıştıkları projenin başarı olamayacağına inandığında samimice bunu müşterilerine ve çalışanlarına paylaşırlar.

c. Mühendisler, iş yerinde sadece işlerine odaklanırlar. Başka kazanç ve fayda peşinde koşmazlar. Mesleki deneyimlerini paylaşmaya yönelik danışmanlık ve eğitim gibi bir hizmet
sözleşmesi yaptıklarında bunu işverenlerine ve çalışanlarına bildirirler.

d. Mühendisler, herhangi bir kişi veya firma hakkında yalan beyanda bulunmazlar, başkalarının işlerini almak için uğraşmazlar.

e. Mühendisler, mesleğin itibar ve şerefine zeval getirecek şekilde kendi menfaatlerini kovalamazlar.

3.2 Kamu Yararına Hizmet Etmeye Arzulu Olmak

a. Mühendisler, yurttaşlık faaliyetlerine etkin katılırlar. Gençlerin mesleki gelişimlerine katkı sağlamaya yönelik faaliyetlere iştirak eder ve destekler. Toplum sağlığı, güvenliği ve refahını geliştirmeye yönelik sivil toplum faaliyetlerini desteklerler.

b. Mühendisler, mühendislik uygulamalarında ulusal ve uluslar arası standartları gözetir. İşverenlerinin standartlar ve yasal mevzuatlara aykırı taleplerini cevaplamazlar. Bu gibi durumlarda yasal otoritelere konu hakkında bilgi vererek projeden çekilirler.

c. Mühendisler, mühendislik konusunda toplumdaki bilgi seviyesinin ve başarının geliştirilmesine yönelik faaliyetlere katılırlar ve desteklerler.

d. Mühendisler gelecek nesiller için sürdürülebilir bir çevre ve yaşam alanı tesis edilmesine yönelik tüm faaliyetleri benimserler, desteklerler ve yaygınlaştırırlar.

3.3 Kamuyu Aldatmaya Yönelik Faaliyetlerden Kaçınmak

a. Mühendisler, kamuya yönelik açıklamalar gerçekleştirirken gerçeklik durumunu çarpıtmaz, datum ayıklama yapmaz gereken tüm bilgiyi objektif bir şekilde paylaşırlar.

b. Mühendisler, liyakat bazlı istihdam durumları için görüş sorulduğunda dürüst şekilde cevaplarlar.

c. Mühendisler, akademik çalışmalarda bulunduğu durumlarda, çalışmaya iştirak eden tüm akademisyenlerin, mühendislerin haklarını ve isimleri korurlar.

3.4 Mahremiyete Saygılı Olmak

a. Mühendisler, eski müşterileri, eski çalışanlarının ya da kamu iştiraklerinin mühendislik hizmetlerine yönelik kendisine sağladığı bilgi, belge ve dokümanların gizliliğini korurlar, üçüncü şahıslarla paylaşmazlar veya ifşa etmezler.

b. Mühendisler, çalıştıkları proje ile ilgili alakası bulunan kişi, kurum ve kuruluşlarının hiçbiriyle mevcut proje dışında yeni iş ilişkileri ihtimali için haksız yere teşviklerde bulunmaz ve liyakatsiz istihdam edilmelere göz yummazlar.

3.5 Mesleki Görevlerini Tarafsızca İcra Etmek

a. Mühendisler, tedarikçi firmalardan eşantiyon, hediye, ödül, ikram vb tercih sebebinin rasyonel ve tarafsızlığını gölgeleyecek ekonomik değeri olan eşya veya hizmet almazlar.

b. Mühendisler, projeler süresinde yüklenici veya müteahhitlerden eşantiyon, hediye, ödül, ikram vb uygulama esaslarında tarafsızlığını gölgeleyecek ekonomik değeri olan eşya veya hizmet almazlar.

3.6 Meslektaşlarına ve İşyerine Saygı Duymak

a. Mühendisler, farklı disiplinlerde olsun ya da olmasın diğer meslektaşlarının muhakemelerini haksız yere etkilemeye yönelik ricalardan bulunmazlar, kendisine böyle ricalarda bulunulması durumunda nezaket kuralları çerçevesinde reddederler.

b. Mühendisler, maaşlı olarak çalıştığı işletmelerin politikalarına uygun olmaması durumunda başka projelerde kısmi süreli çalışma imkânlarını kabul etmezler. Şayet çalıştığı işletmenin politikalarına uygun olur ise kısmi süreli çalışma imkânlarını değerlendirebilirler.

c. Mühendisler, kullanım ve yönetim imkânlarına sahip olduğu laboratuar, makine ekipman ve teçhizat gibi olanakları şahsi gayeleri için kullanmazlar, çalıştığı işletmenin gayeleri için kullanırlar.

3.7 Mesleki itibarı Muhafaza Etmek ve Mesleki Başarıyı Desteklemek

a. Mühendisler, doğrudan ya da dolaylı olarak mesleki itibarı zedelemeye yönelik art niyetli, zarar verici tutum ve davranışlardan sakınırlar. Meslektaşlarının da aynı hassasiyetle davranması için gayret gösterirler. Etik kurallara ve yasal mevzuata aykırı mühendislik
uygulamaları yapan meslektaşlarını ikaz ederler, hatalar düzeltilmez ise ilgili yasal kuruluşa bildirimde bulunurlar.

b. Mühendisler işe alım süreçleri esnasında kamu, yüksek öğretim ve sanayiye yönelik mesleki deneyim ve bilgilerini objektif olarak sunarak yeni mühendislerin istihdamı sırasında yapıcı ve objektif olarak katkı sağlarlar.

c. Mühendisler diğer tedarikçilerin ürünlerin mühendislik karşılaştırmalarını yapmaları gerekir.

3.8 Mesleki Sorumluluklarına Sahip Çıkma

a. Mühendisler, sundukları hizmetlerin sorumluluğunu üstlenir. Hizmet sunumu sırasında dikkatsizlik veya ihmalden doğan zararları tazmin ederler. Yasal mevzuatlara uygun olarak çalışırlar.

b. Mühendisler, başka kişi, kurum ve kuruluşların unvanını paravan olarak kullanmasına müsaade etmezler.

3.9 Fikri Mülkiyete Saygılı Olmak

a. Mühendisler, hizmet sunumu sırasında destek aldıkları çalışmaların müelliflerinin fikri mülkiyet haklarına saygılı olurlar. Başarıyı takdir etmek ve yaygınlaştırmak adına
faydalı gördükleri çalışmaları alıntılarlar, müelliflerini belirtirler.

b. Mühendisler, hizmet sunumunda ürettikleri bilgi, belge ve dokümanların mülkiyetinin müşteriye ait olduğunu bilirler ve müsaade almadan çoğaltmazlar veya arşivlemezler.

c. Mühendisler, proje esnasında çalıştıklar diğer iş ortakları arasında bilgi, belge, çizim ve hesaplama dokümanlarının güvenlikli olarak dolaşım sağlamasından sorumludurlar, bu kapsamda müşterilerinin fikri mülkiyet haklarını çözüm ortakları arasında korurlar ve gizli kalmasını, izinsiz çoğaltılmamasını sağlarlar.

d. Mühendisler, fikri mülkiyet koruyucu yasalara ve uygulamalarına riayet ederler.

e. Mühendisler, mesleki yetkinlikleri ile iktifa etmeyip mesleki bilgi ve deneyimlerini sürekli geliştirmek için eğitim, kurs, panel, seminer başta olmak üzere gelişim olanaklarına aktif katılırlar. Yeni çıkan teknolojiler ve standartların güncel hallerini takip ederler. Kendini sürekli yeniler ve geleceğe hazırlarlar.

inşaport.com ücretsiz aboneliği

Haftalık bültenimize abone olun, yeni içerikleri kaçırmayın.

Abonelik işleminiz tamamlandı.

Bir hata meydana geldi, lütfen daha sonra tekrar deneyiniz.

CEVAP YAZIN

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.