Elazığ’da merkeze bağlı Şahinkaya köyündeki 955 yıllık olduğu tahmin edilen tarihi Surp Kevork Manastırı bakımsızlıktan dolayı yıkılmaya yüz tuttu. Yetimhanesi ve mezarlığı ile geniş bir arazide kurulan tarihi manastır, bakımsızlıktan ve define avcılarının ağır tahribatı nedeniyle zor günler geçiriyor.
Elazığ’ın Şahinkaya Köyü’ndeki 1064 yılında yapıldığı tahmin edilen hamamı, yetimhanesi ve mezarlığı ile geniş bir arazide kurulan tarihi Surp Kevork Manastırı bakımsızlıktan dolayı yıkılmaya yüz tuttu. Elazığ Belediyesi’nin sorumluluk alanında olduğu için belediye yalnızca çevresini tel örgülerle kapatmış. Tarihi yapı bir taraftan doğanın olumsuz şartlarıyla mücadele ederken diğer yandan da define avcılarının ağır tahribatı altında kalmış. Kaderine terk edilen tarihi yapıda olumsuz hava koşulları nedeniyle zaman zaman çökmelerin meydana geldiği öğrenildi.
“AŞIRI YAĞIŞLAR KİLİSEDE BAZI ÇÖKMELERE NEDEN OLDU”
Surp Kevork Manastırının restorasyonuyla ilgili bakanlığa ve Diyarbakır Koruma Kurulu’na müracaatlarını yapıldığı ancak bir gelişme olmadığı öğrenildi. Konuyla ilgili konuşan yerel yetkililer; “Surp Kevork Kilisesinin olduğu yer belediye sınırları içerisinde olduğu için belediye o bölgeyi dış saldırılara karşı geçici bir korumaya almıştı. Ama bu çok yeterli olmadı bu yıl aşırı yağmur nedeniyle manastırda bazı çökmeler oldu. Oranın restorasyonu ve korumasıyla ilgili gerekli çalışmalar yapıldı, tutanak ve raporlarımızı hazırlayarak hem bakanlığa hem de Diyarbakır Koruma Kurulu’na gönderdik. Sonucu bekliyoruz.” dedi.
TARİHİ SURP KEVORK MANASTIRI
Khule Manastırı, Surp Kevork Kilisesi’nin etrafında 10. yüzyılda, keşiş vartabed Movses Daronatsi (Daronlu Movses) tarafından kurulan Movsisavank (Movses Manastırı) olduğu saptanmıştır. Batı yönünde uzanan, gömme ayakların ve yekpare sütunların taşıdığı, çatı pencereli bir nartekse sahip, kapalı haç planlı ve kubbeli bir yapı olan kilise, 1301 yılında yeniden inşa edilmiş, 1615 yılında ise narteksiyle birlikte tadilattan geçirilmiştir. Kilisenin kuzey tarafında, Timurlenk’in kıyımlarının ardından manastıra sığınan ve buraya gömülen, döneminin ünlü keşişlerinden Büyük Kevork Ksov’un mezarı yer alıyordu. Manastırın eklenti binaları hücreler ve meskenlerin yanı sıra, bir yetimhane ile dersliklerden oluşuyordu. Khule Surp Kevork Manastırı’nda bir el yazmaları ve ikona koleksiyonu muhafaza ediliyordu. Su taşıma sistemlerine sahip olan manastırın, geniş meyve bahçeleri ve otlakları da vardı. Avlunun içindeki mezarlıkta, pek çok büyük khaçkar ile 13. ve 14. yüzyıllardan kalma mezarlar bulunuyordu. Tarihi eserin korunması ile ilgili Çevre ve Kültür Varlıklarını Koruma Vakfı (ÇEKÜL) tarafından yapılan başvurunun ardından çeşme, havuz ve su kuyusunun bulunduğu alan Elazığ Belediyesi ve Arkeoloji ve Etnoğrafya Müzesi tarafından tescillendi. Tescillenmesinin üzerinden 35 yıl geçmesine rağmen tek çalışmanın 22 Haziran 2016’da bölgenin tel şeritlerle çevirmesi olmuş. Ermeni Manastırından kalan bu tarihi yapı, kaderine terk edildi.
RAHİP MUŞE DAĞ: “ÇOK ÜZÜLÜYORUZ”
Surp Kevork Kilisesinin Ermenilere ait olduğunu belirten Elazığ Süryani Kadim Kilisesi Ruhani Lideri Rahip Muşe Dağ, “Elazığ’da beş Ermeni aile var lakin onlarda bu duruma pek ses çıkarmıyorlar. Bu tür yerler bizlerin ibadet alanları. Buraları yıkılmış vaziyette görmekten dolayı çok üzülüyoruz. Yetkililerin Surp Kevork Kiliseside dâhil olmak üzere yıkılmaya yüz tutmuş, bakımsız olan ibadethanelerimizi koruma altına alarak geleceğe taşımasını talep ediyoruz. Ermeni ve Süryaniler bu ülkenin değerleridir. Bizim değerlerimiz olan ibadethanelerimizi ayakta tutulması ve tehlikelere karşı korunması bizleri mutlu eder” diye konuştu.
Bu haber 31 Ağustos tarihinde www.sozcu.com.tr sitesinde yayınlanmıştır.
Düzenleyen: Mimar (Stu) Nihal GEZER
Kaynak: www.sozcu.com.tr, www.collectif2015.org/tr
Abone Listemize Kaydolun
inşaPORT Mail Aboneliği
Posta listemize abone olun ve e-posta gelen kutunuzda ilginç şeyler ve güncellemeler alın.
Abone olduğunuz için teşekkür ederiz.
Bir şeyler yanlış gitti.
