Avrupa Uygun Fiyatlı Konut Planı

Başkan von der Leyen, 2025 konuşması:
Bir ev sadece dört duvar ve bir çatıdan ibaret değildir. Güvenlik, sıcaklık, aile ve arkadaşlar için bir yerdir. Aidiyettir. Ancak günümüzde çok fazla Avrupalı ​​için ev, bir kaygı kaynağı (borç veya belirsizlik) haline geldi.
Evlerimiz, yuvalarımız, topluluklarımızın yapı taşları, toplumumuzun ve demokrasimizin temelidir. Konut sadece bir meta değil, temel bir hak ve insan onurunun köşe taşıdır. Ancak Avrupa genelinde, konutun aşırı pahalı ve erişilemez olması nedeniyle hissedilir bir adaletsizlik duygusu var.
Avrupa’nın karşı karşıya olduğu şey, sadece bir konut krizi değil, aynı zamanda bir sosyal krizdir. Bu kriz, toplumsal birliğimizi zayıflatıyor ve işgücü ve eğitim hareketliliğini sınırlayarak rekabet gücümüzü tehdit ediyor; böylece büyüme merkezlerindeki işgücü kıtlığını daha da kötüleştiriyor. Avrupa, tüm Avrupalılar için konutun daha uygun fiyatlı hale getirilmesine yardımcı olmak için kararlı bir şekilde harekete geçmelidir. Aynı zamanda, uygun fiyatlılığı iyileştirme çabaları, sürdürülebilirlik ve kaliteyle birlikte yürütülmelidir. Mümkün olan en düşük karbon ayak iziyle inşa edilen enerji verimli, dayanıklı evler, bakım ve işletme maliyetlerini azaltırken uzun vadeli değeri de artırır; yeterli kalite ise sağlıklı, güvenli ve onurlu yaşam koşulları sağlamak için şarttır. Bu hedeflerin bütünleştirilmesi, Avrupa’nın konut politikalarının kalıcı sosyal, ekonomik ve çevresel faydalar sağlamasını sağlayacaktır.
Komisyon, bu vizyonu gerçekleştirmek için bir plan öneriyor. Avrupa’da ilk kez sunulan bu Uygun Fiyatlı Konut Planı, bu krizin yapısal nedenleriyle mücadele etmeye yardımcı olacak bir dizi somut eylem sunuyor. Konut arzını artırmayı, AB kurumlarının, ulusal, bölgesel ve yerel yönetimlerin, finans kuruluşlarının ve paydaşların konut krizini ele almak için birlikte çalışabilecekleri yeni bir yol da belirliyor. Konut edinmede yetki ayrılıkları olsa da tüm Avrupalıların hak ettikleri konutlara erişebilmelerini her düzeyde ortak hareket ederek sağlayabiliriz.
1.Avrupa’nın konut krizi: acil ve ortak bir sorun
2013 ile 2024 yılları arasında, AB genelinde konut fiyatları nominal olarak %60’tan fazla arttı, ortalama kiralar yaklaşık %20 oranında yükseldi ve yeni kiralar önemli ölçüde daha pahalı hale geldi.
Konut krizi, orta gelirli hanelerin giderek artan sayıda uygun fiyatlı konuta erişimde zorluk çekmesiyle birlikte, toplumun daha geniş bir kesimini etkiliyor. Öğretmenler, hemşireler, itfaiyeciler veya polis memurları gibi temel hizmetlerde çalışanlar, hizmet verdikleri topluluklarda yaşamayı karşılayamıyorlar. Birçok genç, eğitimlerini bırakmak, iş fırsatlarını reddetmek, aile kurmayı veya genişletmeyi ertelemek ya da aşırı kalabalık ve standart altı konutlarda yaşamak zorunda kalıyor. Toplumumuzun en dezavantajlı kesimi, artan kiralar ve sosyal konutlara sınırlı erişim nedeniyle evsiz kalma riskinin artmasıyla en çok zorluk çekiyor. Yaşam maliyetleri artmaya devam ederken, giderek daha fazla Avrupalı ​​geçimini sağlamak için fedakarlık yapmak zorunda kalıyor.
2.Avrupa’nın yanıtı: Uygun fiyatlı, sürdürülebilir ve kaliteli konut planı
Avrupa’nın ortak konut sorunu, ortak bir yanıt gerektiriyor. AB, ulusal, bölgesel ve yerel çabaları destekleme, koordine etme ve güçlendirme konusunda daha güçlü bir rol oynayabilir. Avrupa çözümleri, kıta genelindeki konut ihtiyaçlarının, pazarların ve yönetim sistemlerinin çeşitliliğini yansıtmalı ve ortak hedeflerimizi ilerletmelidir.
Avrupa Uygun Fiyatlı Konut Planı, harekete geçilmesi gereken dört temel üzerine kuruludur:
I.Arzı artırmak

II.Yatırımın harekete geçirilmesi

III.Reformları ilerletirken acil desteği mümkün kılmak

IV.En çok etkilenenlere destek olmak

Bu plan, 2026 yılında enerji faturalarını daha da düşürmeyi, adil bir geçiş sağlamayı, enerji yoksulluğunu ortadan kaldırmayı ve insanları ve toplulukları güçlendirmeyi amaçlayan bir Vatandaş Enerji Paketi ile tamamlanacaktır.
Uygun fiyatlı ve sosyal konutların sayısını ve erişilebilirliğini artırmak ve kooperatif konutları ve topluluk arazi vakıfları da dahil olmak üzere kar amacı gütmeyen veya sınırlı kar amacı güden konut sağlayıcılarını desteklemek, fiyatları uzun vadede uygun tutarak fiyat dalgalanmasını ele almaya yardımcı olabilir.
2021 yılında tüm Üye Devletler, 2030 yılına kadar Avrupa’da evsizliği sona erdirmek için ortak bir hedef üzerinde anlaşmaya vardılar . Bugüne kadar yapılan çabalara rağmen, evsizlik artış gösteriyor ve AB’de 400.000’i çocuk olmak üzere bir milyondan fazla insan evsiz durumda, ayrıca yaklaşık 80.000 kişi de sokakta yatıyor. Gidişatı değiştirmek için acil önlem almalıyız.
Konut krizi özellikle düşük gelirli grupları etkiliyor. Dezavantajlı durumdaki gruplar arasında düşük emekli maaşı alan yaşlılar, tek ebeveynli aileler ve yoksulluk riski altındaki çocuklu aileler, LGBTİQ+ bireyler, cinsiyete dayalı şiddet mağdurları, Romanlar ve diğer marjinalleştirilmiş azınlıklar, göçmenler ve dışlanma veya ayrımcılığa maruz kalma riski taşıyan diğer gruplar yer alıyor; bu gruplar konut edinmede özel zorluklarla karşılaşıyor. Ayrıca, engelli bireyler erişilebilir konutların sınırlı olmasıyla karşı karşıya kalıyor ve bu da kurumsal bakım altına alınma riskini artırıyor.

Kira fiyatlarındaki artış ve bazı üye devletlerde ihtiyaç duyulduğunda yetersiz yasal veya sosyal yardım nedeniyle kiracılar giderek artan konut güvencesizliği riskleriyle karşı karşıya kalmaktadır.

Konut kalitesinin ve enerji performansının düşük olması, yeterli iç mekan sıcaklıklarının ve hava kalitesinin korunmasını zorlaştırıyor ve enerji yoksulluğuna katkıda bulunuyor . Yaklaşık 42 milyon Avrupalı, evlerini düzgün bir şekilde ısıtmayı karşılayamıyor .
Gençler için konut yatırımının arttırılması ve geçici süre ile evlerin kiralanmasında aracılık yöntemlerden bazıları.
Komisyon şunları yapacaktır:

*İlk AB Konut Zirvesi’ni (2026) düzenlemek ;

*Avrupa Konut İttifakı’nı kurmak ( 2026’nın 3. çeyreği) :
Komisyon bu noktada İlerleme Raporunu sunacaktır.

Üye devletlerin mevcut durumunu açıklayarak ilerleyen konuşmanın tamamına linkten ulaşılabilir.
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A52025DC1025&qid=1779808979085

16.12.2025 tarihinde Avrupa Birliğinin Resmi sitesinde yayınlanan metin inşaat mühendisi Gülcan Ay tarafından düzenlenerek yayımlanmıştır.