Korona Virüs yani salgın hastalık sebebiyle Devlet idari yasaklama kararları alarak birçok kiralık iş yerinin faaliyetlerini durdurmuştur. Peki, bu iş yerlerinin kira ödemeleri yapılacak mı? Bu konuda Kocaeli Üniversitesinden Doç. Dr. Sezer Çabri‘nin yaptığı çalışmayı sizlere aktaracağız.

Salgın hastalık (korona virüs vb.) nedeniyle iş yerlerinin açılamaması konusu ifa imkânsızlığı ve kiraya verenin ayıptan sorumluluğu kapsamında değerlendirilmesi gerekir. Çabri tarafından yapılan değerlendirmeye göre;

– TBK m. 301’e göre, kiraya veren, kiralananı kararlaştırılan tarihte, sözleşmede amaçlanan kullanıma elverişli bir durumda teslim etmek ve sözleşme süresince bu durumda bulundurmakla yükümlüdür. Bu hüküm, konut ve çatılı iş yeri kiralarında kiracı aleyhine değiştirilemez; diğer kira sözleşmelerinde ise, kiracı aleyhine genel işlem koşulları yoluyla bu hükme aykırı düzenleme yapılamaz.

– Salgın hastalık sebepli olarak Devletin idari kararlarıyla iş yerlerinin kapatılması veya çalışma koşullarının sınırlandırılması kiraya verenin kiralananı sözleşmede öngörülen amaca uygun şekilde bulundurma borcuna aykırılık teşkil eder. Bu durumun ortaya çıkmasında kiraya verenin kusuru bulunmamaktadır. Kira sözleşmesine konu iş yerlerinin kısmen veya tamamen kullanılamamasında, kiraya verenin kusuruna dayanmayan, geçici bir ifa imkânsızlığı veya ayıptan sorumluluk söz konusudur.

Kira bedeli ödenmek zorunda değil!

– İdari kararla faaliyetleri geçici olarak durdurulan iş yerleri bakımından geçici imkânsızlık veya kiraya verenin ayıptan sorumluluğu hükümlerince kiracının kira bedeli ödeme borcu söz konusu olmaz. Korona virüs kapsamında alınan önlemler ortadan kalkıncaya kadar kiracılar kira bedeli ödemek zorunda değildir. Öte yandan kiracı bu sebeplerle ilave bir zarara uğramış olsa da kiraya veren, kiralananın kullanılamamasından dolayı kiracının uğramış olduğu ilave zararı (kazanç kaybını) tazmin etmek zorunda değildir.

Gelir kaybı oranında indirim talep edilebilir!

– Alınan tedbirler kapsamında kiralananın kullanımı tamamen engellenmemekle birlikte kısıtlanmışsa (örneğin restoranın kapalı olmasına rağmen paket servisine devam etmesi veya alışveriş merkezlerindeki mağazaların açık kalacağı sürenin kısıtlanması gibi) kiracı, kira bedelinin indirilmesini isteyebilir (TBK m. 307). Bir iş yerinin geliri alınan tedbirlerden dolayı yüzde elli azalmışsa, aynı oranda kira bedelinin de indirilmesi istenebilir.

Tedbirler iş yerinin faaliyetini etkilemeli!

– Kira sözleşmesine konu bazı iş yerlerinde ise alınan tedbirler kiralananın kullanımını hiçbir şekilde etkilememiş ise, kira bedeli tamamen ödenmek zorundadır. Örneğin korona virüs kapsamında alınan tedbirler eczaneleri, fırınları, marketleri etkilememiştir. Bu gibi yerlerde kira sözleşmesiyle faaliyette bulunanlar kira bedelinin indirilmesini isteyemezler.

Kamuya ait iş yerlerinden kira alınmayacak!

Çevre ve Şehircilik Bakanı Kurum, hazine taşınmazları üzerinde tahsisli olan ve faaliyetleri durdurulan ticari ünitelerden yeni tip korona virüs önlemleri kapsamında kira bedeli alınmayacağını bildirdi. Sel, deprem, bulaşıcı hastalık, salgın gibi olaylar dışında kiracının sözleşmenin devamı süresince, kira süresinin uzatımı, kira bedelinin indirilmesi, ödeme tarihi ve miktarlarının, kiralanan alanın yüzölçümünün değiştirilmesi talebinde bulunamayacağının hükme bağlandığını anımsatan Kurum;

“Buna göre, kiracıları tarafından talep edilmesi halinde, yönetmeliğin 67 ve 70’nci maddelerine göre idaremizce kiraya verilen büfe, kantin, kafeterya, çay ocağı gibi tahsisli taşınmazlardaki ticari amaçla kullanılan yerler ile İçişleri Bakanlığınca 16 Mart 2020 tarihi itibarıyla faaliyet göstermemesine karar verilen yerlere ait kira bedellerinin, faaliyet göstermediği süreye isabet eden kısımlarının kira bedelinden indirilmesi, iade edilmesi veya mahsup yapılması; tahsisli taşınmazlardaki ticari amaçla kullanılan yerlerden faaliyetine devam edenlerde personel sayısı ve faaliyet sürelerindeki değişiklikler dikkate alınarak yeniden belirlenmesi suretiyle gerekli indirim, iade ve mahsubun yapılması uygun görülmüştür.” dedi.

 

Hazırlayan: İnş. Yük. Müh. Yüksel KAYA

inşaport.com ücretsiz aboneliği

Haftalık bültenimize abone olun, yeni içerikleri kaçırmayın.

Abonelik işleminiz tamamlandı.

Bir hata meydana geldi, lütfen daha sonra tekrar deneyiniz.

CEVAP YAZIN

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.