yazı üstü

Hazırlayan: Mimar Aynur Duysak

İtalya’da ulusal bir sorun derecesine yükselen anıt restorasyonu konusunda uyulması zorunlu kurallar üzerine eğilen Eski Eserler ve Güzel Sanatlar Yüksek Kurulu, bilim, sanat ve tekniği birleştiren bu tür çalışmalarda ülkenin tartışılmaz üstünlüğünü korumak ve mükemmelleştirmek gereğinin bilincindedir.

Restorasyon işleminin hasarlı parçaları sağlamlaştırmak; müzelerde ve arşivlerde korunanlardan daha az değerli olmayan, tasa işlenmiş sanat ve tarih belgelerinin tümünü incelemek, sonuçları sanat ve yapım tarihine yeni beklenmedik bulgular kazandırabilecek titiz araştırmalara olanak sağlamak gibi çok yönlü ve ciddi sorumlulukları içerdiğine ve bu nedenle acelecilik, uygulama kolaylığı ve duygusallık nedenlerinden hiçbirinin, eksikleri olan, sürekli ve yeterli denetimi yapılmayan, belirlenen ölçütlere uymayan uygulamalara yol açmamasına ve bu ilkelerin basta anıtların incelenmesi ve korunmasıyla görevli genel müdürlük (Sopraintendenza) olmak üzere hem özel sektör, hem kamu kuruluşlarınca uygulanması gereğine inanmaktadır.

Roma-Collesium

Farklı kurumların görüşleri, kısmen de olsa birleştirilmeli, bir görüş diğerini etkisiz kılmamalıdır. Anıtı oluşturan farklı dönemlerin hiçbirinin yok edilmemesi, bilim adamlarını yanıltacak eklemelerin yapılmaması ve analitik araştırmalar sırasında gün ışığına çıkan malzemenin dağıtılmaması istekleri, mimarın anıtı bir sanatsal işlevle ilişkilendirmek ve mümkün olduğunda bir anlatım birliğine getirme yaklaşımı, kentlilerin kendi görüş, anı ve özlemleriyle kent ruhundan kaynaklanan arzuları ve son olarak yönetim kuralları ile kullanıma ilişkin kaçınılmaz taleplerin dikkate alınması gerekir.

Madde 6- Anıta ve geçirdiği dönemlere olduğu kadar çevresine de saygılı olunmalıdır. Anıtın çevresindeki yapılar yıkılarak uygunsuz bir biçimde yalnız bırakılmasına veya çevresinin niteliği, kütlesi, rengi, üslubu ile rahatsız edici yapılarla sarılmasına engel olunmalıdır. (ICOMOS 1931)

Venedik-Büyük Kanal

Madde 1- Tarihi kültür varlığı kavramı, sadece bir mimari eseri içine almaz, bunun yanında belli bir uygarlığın, önemli bir gelişmenin, tarihi bir olayın tanıklığını yapan kentsel ya da kırsal bir yerleşmeyi de kapsar. Bu kavram yalnız büyük sanat eserlerini değil, ayrıca zamanla kültürel anlam kazanmış daha basit eserleri de kapsar. (Venedik Tüzüğü 1964)

Madde 6- Kültür varlığının korunması, ölçeği dışına taşmamak koşuluyla çevresinin de bakımını içine almalıdır. Eğer geleneksel ortam varsa, olduğu gibi bırakılmalıdır. Kütle ve renk ilişkilerini değiştirecek hiçbir yeni eklentiye, yok etmeye ya da değiştirmeye izin verilmemelidir. (Venedik Tüzüğü 1964)

Maddeler günümüzde uygulanıyor mu?

Kentsel dönüşüm veya soylulaştırma adı altında yapılan yenileme projelerinde tarihi yapıların, bulundukları çevreyle olan bağı tamamen kopartılarak kendi başına yeni bir çevre oluşturularak uyumu sağlanmaya çalışılmıştır.

Konya-Şükran Mahallesi kentsel dönüşüm alanı

Sırçalı medrese çevresinde bulunan, etrafında tescilli birçok yapının bulunduğu, 2. surun geçtiği eski Larende kapısınında bulunduğu çevrede kentsel dönüşümle birlikte çoğu yapının yıkılarak ortadan kaldırıldığı görülmektedir.

Konya-Şükran Mahallesi kentsel dönüşüm sonucu

İstanbul-Fikirtepe Mahallesi kentsel dönüşüm alanı

Kadıköy günümüze kadar İstanbul’un en eski yerleşim yerlerinden olmuştur. Metropolün ortasında kalan Fikirtepe yaşayan halkın soylulaştırılma düşüncesiyle tamamen eski  yapılaşması ortadan kaldırılarak şimdiki haline getirilmiştir.

 

 

 

 

İstanbul-Fikirtepe Mahallesi kentsel dönüşüm sonucu

Konya veya İstanbul örneğinde gördüğümüz üzere tarihi yapıların çevresindeki yapı topluluğunu yıkıp yeniden bir çevre oluşturmak tarihi yapıyı korumak değil, maddelerde de okuduğumuz gibi tarihi yapıya zarar vermektir.

inşaport.com ücretsiz aboneliği

Haftalık bültenimize abone olun, yeni içerikleri kaçırmayın.

Abonelik işleminiz tamamlandı.

Bir hata meydana geldi, lütfen daha sonra tekrar deneyiniz.

CEVAP YAZIN

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.