Mevcut tedbirlerle sektör ivmelenemez

Türkiye Hazır Beton Birliğinin (THBB) hazırladığı Hazır Beton Endeksi 2019 Ocak Ayı Raporu’nda bütün endekslerin eşik değerin altında olması; inşaat ve bağlantılı sektörlerde hareketliliğin düşük ve beklentinin de sınırlı olduğunu göstermektedir.

Hazır Beton Endeksi 2019 Ocak Ayı Raporu’na göre, 3 Endeks değeri de, önceki yılın aynı dönemine göre düşüş sergiledi. Aralık ayında %1,6 düşen Faaliyet Endeksi ocak ayında %1,2 geriledi. TÜİK tarafından açıklanan Reel Sektör Güven Endekslerinde, diğer sektörlerden negatif ayrışan inşaat sektöründe güven ve beklenti sorunu halen devam etmektedir. Söz konusu güvenin, genel ekonomiye olan güvenden ziyade inşaat sektörü özelinde olduğu anlaşılmaktadır.

İnşaat sektörünün ivmelenmesi olası görünmüyor

İnşaat sektörü ile ilgili verileri değerlendiren Avrupa Hazır Beton Birliği (ERMCO) ve THBB Yönetim Kurulu Başkanı Yavuz Işık, “Son açıklanan istihdam verilerine göre kasım ayı itibarıyla inşaat inşaat sektörünün istihdamındaki gerileme, geçen yılın aynı dönemine kıyasla -%15 olarak gerçekleşmiştir. İnşaat Sektörü Güven Endeksi’ndeki düşüş, Reel Sektör Güven Endeksi’ni de aşağı çeker hale gelmiştir. İnşaat sektörüne girdi sağlayan imalat sanayi sektörlerine ilişkin üretim endeksi değerleri düşüş göstermektedir. Bu yönüyle inşaat sektöründeki gerileme tüm ekonomiyi etkiler hale gelmiştir. 2018 yılında konut alan 100 kişiden 42 tanesi banka kredisi kullanmadan 2. el konut almayı tercih etmiştir. Bu rakam 2013 yılından bu yana en yüksek orandır. 2019 yılında Türkiye ekonomisinin arzu edilen trendde büyümesi için inşaat sektöründeki kan kaybının durdurulması gerekmektedir.” dedi.

İnşaat sektöründe kan kaybı nasıl durdurulur?

Emlakkulisi sitesinde yer alan bir haberde, inşaat sektöründe yaşanan sıkıntının sebeplerine objektif olarak inilerek çözüm yollarının ortaya konulması gerektiği belirtilmiş olup, bu amaçla hazırlanmış 10 maddelik bir öneri sunulmuştur.

1) Konut arzı eritilmeli

Öncelikle sektörde son yıllarda yapılan yeni projelerle ciddi bir arz fazlası durumu oluşmuş olduğundan bu arzın hızlı bir şekilde eritilmesi gerekmektedir. Bunun içinde insanların gelir seviyelerinin sosyal refah düzeyinde gerçekleşmesi gereklidir.

2) Konut fiyatları düşürülmeli

Mevcut fiyatlandırmalarla beyaz yakalı çalışanın dahi alım gücünün orta derecede bir daireyi almaya gücünün yetmediği bir ortamda daha alt kademede çalışanların bir konut sahibi olması mümkün değildir. Bu yüzden fiyatların makul seviyelere indirilmesi gereklidir.

3) Kredi faizleri inmeli

Faizlerin hızlı bir şekilde düşürülmesi inşaat fiyatlarının da düşmesine sebep olacak ucuzlayan gayrimenkule talep artacaktır.

4) Hacze ek süre verilmeli

Kredi borcu sebebiyle hacze uğrayan konutların sayısının hızla düşürülmesi için bankalar borçlulara ek süre veya düşük oranda ek kredi imkanı sunarak dairenin borcunun ödenmesi noktasında alıcıya destek olmalıdır.

5) İnşaat firmalarına devlet teşviki yapılmalı

Ellerinde yeterli miktarda likit olmayan inşaat firmalarına devlet teşvikleri verilmelidir.

6) İnşaat maliyetleri düşürülmeli

Yabancı para birimlerindeki kur artışının düşürülmesi için gerekli önlemler alınarak inşaat maliyetleri düşürülmelidir. Düşük maliyetler ile düşük fiyatlar ortaya çıkarılmalı ve arz stokunun hızla eritilmesi amaçlanmalıdır.

7) Mağduriyetler giderilmeli

Ön ödeme yaparak ev almak için elindeki varını yoğunu satan ve sonrasında mağdur edilen vatandaşın mağduriyetleri hızlı bir şekilde hukuki anlamda çözülmelidir. Bu anlamda inşaatlar kaldığı yerden yeni şirketlere verilerek vatandaşın evi biran önce yapılmalı ve kendisine verilmelidir.

8) Vatandaşın ihtiyacına yönelik konut üretilmeli

Yeni yapılacak projelerde konutun yatırım amacı olmaktan çok vatandaşın oturumuna yönelik özelliği ön plana alınmalıdır. Dolayısıyla bizim adet gelenek ve göreneklerimize uygun daire üretiminin önü açılmalı bizlerin yaşam biçimine uygun olmayan daire üretimine hızlı bir şekilde son verilmelidir.

9) Yeni konutlar, arsalar veya işyerleri üretilmeli

Kira çarpanları projenin yerine ve özelliğine göre 300-400’leri bulmuş olduğu için yatırımdan çok ikametgah özelliği ön planda tutularak yeni konutlar, arsalar veya işyerleri üretilmelidir. Çünkü diğer yatırım enstrümanlarının getirisi inşaat sektöründeki getirinin ciddi anlamda önüne geçmiştir.

10) Sanayinin önü açılmalı

İşsizlik oranlarının hızlı bir şekilde düşürülebilmesi için önlemler alınarak sanayinin önü açılmalıdır. Ay sonunu zor getiren insanların oturacağı bir ev almayı düşünmesi mümkün değildir.

Elbette finansman sorunu yaşayan bir sektörün toparlanmasının çok zor oluğunu hepimiz biliyoruz. İnşaat sektörü, 200’den fazla alt sektörün de giriş kapısı olduğu için önemi çok daha fazla olmaktadır. Ayrıca, dün açıklanan işgücü istatistiklerini de kefeye koyduğumuzda, bu olumsuzlukların uzun süre etkisini hissedeceğimizi söyleyebiliriz.

Kalite ve hedeflerin yönetiminde doğru planlamanın önemini bir kez daha yaşamış olduk. Doğru planlamaların yapılmaması neticesinde inşaat sektörü belli bir süre ekonomiyi ateşledi ancak bu ivme ile sektörde büyük bir balon oluşturuldu. Bakalım bu balon patlayacak mı yoksa havası mı sönecek…