Deprem anı için neler yapılmalı?

Deprem bir doğa olayıdır,Afeti ise insanlar yaratır.Ülke topraklarının %92’si deprem tehlikesi altında; % 66’sı ise birinci ve ikinci derecede tehlikeli deprem bölgesi altında yer almaktadır. Nüfusun %70’ı bu deprem tehlikesi bulunan bölgelerde yaşıyor. Peki, bu bölgede yaşayan insanlar deprem anı için ne kadar bilinçli, ne kadarı hazır?

Depremin kesin olarak bir yeri veya bir zamanı yok. Deprem ülkesinde yaşıyorsak; bu gerçekle yüzleşip tedbirli olmak zorundayız. Deprem anı ne yapmalı,nerede durmalı, nelerden kaçınılmalıdır? Sorularının cevaplarını dilerseniz birlikte inceleyelim.

Deprem anında bina içinde bulunuyorsanız, yapmanız gerekenler nelerdir?

Kesinlikle panik yapılmamalıdır.

• Sabitlenmemiş dolap, raf, pencere vb. eşyalardan uzak durun.
• Sağlam sandalyelerle desteklenmiş masa altına veya dolgun ve hacimli koltuk, kanepe, içi dolu sandık gibi koruma sağlayabilecek eşya yanına çömelerek hayat üçgeni oluşturun.
• Baş, iki el arasına alınarak veya bir koruyucu (yastık, kitap vb) malzeme ile korunmalı, sarsıntı geçene kadar bu pozisyonda beklenmelidir.
• Güvenli bir yer bulup, diz üstü ÇÖK, Başını ve enseni koruyacak şekilde KAPAN, Düşmemek için sabit bir yere TUTUN.
• Merdiven veya da balkona çıkmayın.
• Kesinlikle asansör kullanılmamalı!
• Telefonlar acil durum ve yangınları bildirmek dışında kullanılmamalıdır.
• Kibrit, çakmak,mum yakılmamalı, elektrik düğmelerine dokunulmamalıdır.
• Tekerlekli sandalyede isek tekerlekler kilitlenerek baş ve boyun korumaya alınmalıdır.
• Mutfak, imalathane, laboratuvar gibi iş aletlerinin bulunduğu yerlerde; ocak, fırın ve bu gibi cihazlar kapatılmalı, dökülebilecek malzeme ve maddelerden uzaklaşın.
• Sarsıntı geçtikten sonra elektrik, gaz ve su vanaları kapatılıp, soba ve ısıtıcılar söndürülmelidir.
• Okulda sınıfta sağlam sıra, büroda masa altlarında veya yanında; koridorda ise duvarın yanına hayat üçgeni oluşturacak şekilde ÇÖK-KAPAN-TUTUN hareketi ile baş ve boyun korunmalıdır.
• Pencerelerden ve camdan yapılmış eşyalardan uzak durulmalıdır.
• Diğer güvenlik önlemleri alınarak gerekli olan eşya ve malzemeler alınarak bina daha önce tespit edilen yoldan derhal terk edilip toplanma bölgesine gidilmelidir. Bu toplanma bölgesini e-devletten öğrenebilirsiniz.

Deprem anında dışarıdaysanız, yapmanız gerekenler nelerdir?

• Enerji hatları ve direklerinden, ağaçlardan, diğer binalardan ve duvar diplerinden uzaklaşın ve açık arazide çömelerek çevreden gelen tehlikelere karşı dikkatli olun.
• Toprak kaymasına neden olabilecek, yamaç altlarında bulunulmamalıdır.
• Binalardan düşebilecek baca, cam kırıkları ve sıvalara karşı dikkatli olunmalıdır.
• Deniz kıyısında bulunmayın.

Deprem anında araç kullanıyorsanız, yapmanız gerekenler nelerdir?

• Bulunduğunuz yer güvenli ise; trafiği kapatmadan sağa yanaşıp durulmalıdır. Kontak anahtarı yerinde bırakılıp, pencereler kapalı olarak araç içerisinde beklenmelidir. Sarsıntı durduktan sonra açık alanlara gidilmelidir.
• Araç güvenli bir yerde değilse (ağaç ya da enerji hatları veya direklerinin yanında, köprü üstünde vb.); durdurulmalı, kontak anahtarı üzerinde bırakılarak terk edilmeli ve trafikten uzak açık alanlara gidilmelidir.
• Sarsıntı sırasında bir tünelin içindeyseniz ve çıkışa yakın değilseniz; araç durdurulup aşağıya inilmeli ve yanına yan yatarak ayaklar karına çekilip, ellerle baş ve boyun korunmalıdır. (ÇÖK-KAPAN-TUTUN)
• Kapalı bir otoparkta iseniz; araç dışına çıkılıp, yanına yan yatarak, ellerle baş ve boyun korunmalıdır. Yukarıdan düşebilecek tavan, tünel gibi büyük kitleler aracı belki ezecek ama yok etmeyecektir. Araç içinde olduğunuz takdirde, aracın üzerine düşen bir parça ile aracın içinde ezilebilirsiniz.

Deprem anında toplu taşıma araçlarında bulunuyorsanız, yapmanız gerekenler nelerdir?

• Gerekmedikçe, kesinlikle metro ve trenden inilmemelidir. Elektriğe kapılabilirsiniz veya diğer hattan gelen başka bir metro yada tren size çarpabilir.
• Sarsıntı bitinceye kadar metro ya da trenin içinde, sıkıca tutturulmuş askı, korkuluk veya herhangi bir yere tutunmalı, metro veya tren personeli tarafından verilen talimatlara  uyulmalıdır.

“Deprem anı için neler yapılmalı?” başlıklı haber www.afad.gov.tr sitesinde yayınlamıştır.

Düzenleyen: İnş. Müh. (stu) Büşra Kurt
e-posta: busra.beu10@gmail.com