Düzenleyen : İnş. Müh. Ahmet ŞEN

Uluslararası ticari uygulamada, özellikle inşaat sözleşmelerinde, çeşitli standartlar kullanılmaktadır. Bunlardan biri de FIDIC’tir.

Açılımı “Fédération Internationale des Ingénieurs Conseils” olan FIDIC, Müşavir Mühendisler Uluslararası Federasyonu olarak tercüme edilebilir.

FIDIC Kara Avrupası uluslararası meslek birliği olup, Müşavir/Mühendisler tarafından kurulmuş tüzel kişiliğe sahip bir dernektir. 1913 yılında İsviçre’nin Lozan kentinde üç Avrupa ülkesinin Müşavir Birlikleri tarafından kurulmuş olup günümüzde dünyanın her tarafından 60’dan fazla Müşavir Birliği bu federasyonu oluşturmaktadır. Kuruluş amacı bu Birliklere mesleki çıkar sağlamak, haklarını savunmak ve gelişmelerden haberdar olmalarını sağlamaktır. Her ülkeden yalnızca tek bir üye kabul eden FIDIC’in 1987 yılından bu yana Türkiye Temsilciliğini TMMMB (Türk Müşavir Mühendisler ve Mimarlar Birliği) yürütmektedir.
FIDIC’ın kendine özgü 5 sözleşme tipi vardır. Bunlar aşağıdaki gibidir:


Kırmızı Kitap (
Red Book)

Bu standart sözleşme, projenin veya tasarımın iş sahibi tarafından hazırlandıktan veya hazırlatıldıktan sonra ihaleye çıkarılan projelerde kullanılmakta olup; temel konu, işlerin müteahhit tarafından nasıl yapılacağı sorunudur.

Sarı Kitap (FIDIC Rainbow-Yellow Book)

Bu sözleşme tipi ise, projelerin ve tasarımın yüklenici tarafından üstlenildiği işlerde önerilmekte olup, kırmızı kitabın aksine tasarımı gerçekleştiren yüklenici, yaptığı işe geçmiş tecrübe ve birikimlerini de katarak know-how avantajını kullanma imkanı bulmaktadır. Tasarım yüklenici tarafından yapıldığı için sorumluluk da yükleniciye aittir.

Yeşil Kitap (Short Form of Contract-Green Book)

Kısaca kapsamı kırmızı kitap olan ancak daha düşük maliyetli işlerde (sözleşme bedeli 500.000 USD’den az ve/veya süresi 6 ayı geçmeyen küçük projelerde) tercih edilir.

Gümüş Kitap (Silver Book)

Bu sözleşme tipi ise, yüklenicinin mühendislik, tedarik, yapım işlerinin tümünü üstlendiği anahtar teslimi projelerde (Turnkey Projects) önerilmekte olup, genellikle müşavir kullanılmadığı için kontrolü işveren kendisi yapar. Müşavir kullanılmadığı için, uyuşmazlıkların çözümünde uzun süre kaybedilebilir.

Günümüzde birçok uluslararası alt yapı sözleşmeleri (bunlara Marmaray dahil) bu sözleşme bazında yapılmıştır. Sözleşmenin büyük ölçüde işveren tarafı koruduğu şüphesizdir. Bu nedenle, inşaat firmaları, mühendislik büroları, taşeronlar, vs… bu sözleşmenin yanında “ÖZEL ŞARTLAR” içere ve lehlerine hükümlerin ekleneceği sözleşmeler yapmalıdırlar.

Turuncu Kitap (Orange Book)

İnşaat çizim ve tasarımlarının yüklenici tarafından hazırlanacağı anahtar teslimi inşaatlarda işveren ile yüklenici arasındaki ilişki düzenlenir ve genellikle finansman yüklenici tarafından sağlanan projelerde uygulanır. Tasarım sorumluluğunun yükleniciye ait olduğu her projede kullanılabilir.

Türk uygulamasında 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda işveren ve yüklenici olarak ifade edilen sözleşme taraflarına FIDIC Sözleşmeleri, teknik müşavir olarak nitelendirebileceğimiz “mühendis” tarafını da eklemiş bulunmaktadır. Mühendis iş sahibi tarafından atanır ve sözleşme süresince teknik, idari, mali konularda kendi nam ve hesabına gözetim, denetim ve karar verme yetkisine sahiptir; fakat iş sahibi ile müteahhit arasındaki sözleşmeye taraf değildir. Öte yandan iş sahibi ile müteahhit arasında ortaya çıkabilecek maddi sorunlardan kaynaklanan uyuşmazlıkların yargı yoluna gidilmeden çözümlenmesinde mühendisin önemli bir rolü vardır.

 

inşaport.com ücretsiz aboneliği

Haftalık bültenimize abone olun, yeni içerikleri kaçırmayın.

Abonelik işleminiz tamamlandı.

Bir hata meydana geldi, lütfen daha sonra tekrar deneyiniz.

Yaklaşan Etkinlik







CEVAP YAZIN

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.