Proje Yönetimi medeniyetlerin ilk tarihi kadar eskidir. Dolayısıyla bu anlayışın metodolojisinin oluşması ve kurallarının belirlenmesi tabi ki daha yakın dönemlerde olmuştur. Özellikle 18. ve 19. yy kadar olan dönemde en önemli proje yönetimi örnekleri inşaat ve mimari alanda gösterilebilir.
Buna da en güzel ve en eski proje yönetimi örneği olarak Mısır Piramitlerinin yapılışını gösterebiliriz. Bunun dışında medeniyetin belirli dönemlerinde yapılmış olan Çin Seddi, Machu Picchu Şehri (Peru) ve Petra Şehrini (Ürdün) de örnek verebiliriz.
1790’larda Amerika’da başlayan sanayi devrimi ürünlerin özelliklerinde çeşitlilik, müşterilerin beklentilerinde ve iş yapma yöntemlerinde değişiklikler oluşturdu. Ulaşımın hızlanması, pazarın yeniden şekillendirilmesi anlamına geldi. Bütün bu değişiklikler insanların iş, ev ve sosyal hayat anlayışları yeniden yapılanmasına sebep olmuştur. Teknolojide, iletişimde, kanunlarda, müşteri davranışlarında, alışveriş yöntemlerinde önüne geçilemeyen değişimle, kurumlar için de yeni fırsatlar ortaya çıkardığı gibi tehditleri de beraberinde getirmiştir
İlk proje yönetim danışmanı olarak Frederick Taylor 20. yy başlarında bilimsel yaklaşımlar getirdi. Taylor çalışmalarında daha çok verimliliğin arttırılması üzerinde yoğunlaştı. Taylor iş süreçlerinin bileşenlerini tek tek analiz ederek, iş planlamasını daha verimli hale getirdi. Mezarına bu çalışmalarından ötürü “Bilimsel Yönetimin Babası” yazılmıştır.
Henry Gantt (1861 – 1919) ise Taylor’ın yaklaşımını benimsemiş olup modern proje yönetimini geliştirmiş olan kişidir. Soy adından da anlaşıldığı üzere ünlü GANTT Şemasını 1917 yılında geliştirmiştir. Çalışmaları arasında, planlama kontrol teknikleri araçları olan Gantt Diyagramı, Görev Çubuğu ve Kilometre Taşı kavramları yer almaktadır. Ayrıca PERT (Program Evaluation and Review Techniques) ve CPM (Critical Path Method) teknik ve metodları da Gantt’ın geliştirdiği metodlardı.
Gantt’ın çalışmaları daha çok 1. Dünya Savaşı sırasında yürütülen donanma gemisi inşaatları üzerineydi. Gannt şemaları bir süreçteki tüm işlerin sıralama ve sürelerini görselleştiriyordu.
Amerika’da 1950’lerden önce projeler genellikle Gantt şemaları kullanılarak, standart bir metodoloji kullanılmadan yürütülüyordu. 1950’li yıllar ise modern proje yönetim çağının başlangıç noktası oldu.
Modern proje yönetimi teknikleri ise 19. Yüzyılın sonlarında karmaşıklaşan iş yaşamı ile gelişen yönetim ilkelerinin değişmesi ile elde edilmiştir. Özellikle bu dönemlerde gerçekleştirilen büyük ölçekli devlet projeleri de proje yönetimi tekniklerinin gelişmesinde rol oynamıştır.
Bu kapsamda baktığımızda ise ‘proje yönetimi’ ileride yapılacak bir işin yönünün ve hedeflerinin belirlenmesi, izlenmesi ve kontrolünü içerir. Akademik olarak anlamı ise; ‘sadece bir kez yapılan, belirli bir başlangıç ve bitiş tarihleri olan, hedefi ve amaç gözeten, kendine özgü işleri yer alan ve tüm bu işlerin planlanması, yürütülmesi, izlenmesi ve kontrolü ile kapatılmasını barındıran süreçler bütünüdür.
Türkiye’de inşaat proje yönetiminin tarihi
1980 öncesinde kullanılan metodoloji, proje özelinde detaylı düzeyde bir planlama ve yönetim sistemi içermiyordu. Kaynak Planlaması ve CPM (Kritik Yörünge Metodu) gibi uygulamalar, o zamanki mevcut teknolojiler ve özellikle insan gücü olarak ağırlıklı olarak kullanılmaya çalışılıyordu.
1980 yıllarından sonra, özel sektöründe yatırımlara başlamasıyla, proje yönetiminin önemi ve ihtiyaç zorunluluğu arttı. Özellikle Tasarım/Mühendislik ağırlıklı olarak çalışan müşavirlik/kontrollük dediğimiz grupların ortaya çıkması ile birlikte Türkiye’de proje yönetimi temelleri atıldı. 1980 yılında Türk Müşavir Mühendisler ve Mimarlar Birliği (TMMMB), müşavirlik hizmetlerinin ilerlemesine ve gelişmesine sağlamak, uluslararası uygulamaları ülkemize taşımada öncülük etmek, bu konuda en yüksek uluslararası teknolojik ve örgütsel seviyeye erişmek amacıyla kuruldu.
İlginizi çekebilir;
https://www.insaport.com/makale/mithat-guney/turkiyede-proje-yonetimi-hangi-seviyede/
https://www.insaport.com/haberler/turkiyenin-ilk-nukleer-guc-santrali-akkuyu/
Hazırlayan: İnş.Müh.(Stu) Ebubekir YILMAZER
e-posta: ebubekiryilmazer@gmail.com
Blog: https://ebubekiryilmazer.wordpress.com/
Abone Listemize Kaydolun
inşaPORT Mail Aboneliği
Posta listemize abone olun ve e-posta gelen kutunuzda ilginç şeyler ve güncellemeler alın.
Abone olduğunuz için teşekkür ederiz.
Bir şeyler yanlış gitti.
