Yaklaşık iki buçuk yıl önce Hürriyet Gazetesi’nde yer alan bir haberde Topkapı Sarayı ‘nın duvar ve kubbelerinde yarıklar olduğu gündeme getirilmişti.

Yapılan incelemelerde, Topkapı Sarayı ’nda hazinenin sergilendiği Fatih Köşkü restorasyon çalışmalarında dev yarıklara rastlanılmış olup bu yarıkların zemindeki kaymadan kaynaklandığı anlaşılmıştır. Topkapı Sarayı ’nın hasar görmesini engellemek amacıyla zeminde oluşan bu kaymanın engellenmesi gerekmekteydi. Bu amaçla, Sarayburnu tarafında bulunan yamaca bir dizi kazık çakılması uzmanlar tarafından önerildi.

Hürriyet haber sitesinde Ömer Erbil tarafından hazırlanan habere göre, Kaşıkçı Elması, Topkapı Hançeri, Hz. Osman’ın Kılıcı gibi paha biçilmez eserlerin bulunduğu Hazine Bölümü’nün sergilendiği Fatih Köşkü çökmenin eşiğine gelmiş, kapsamlı bir restorasyona tabi tutulmuştu. Bu restorasyon sırasında tarihi köşkün duvarlarında oluşan derin yarıkların sebebinin zeminden kaynaklandığı bilimsel raporlarla tespit edilmiş. Önce köşk betondan arındırılarak üstündeki ağırlıktan kurtarıldı. Çatısı yenilendi, duvarlardaki çatlaklara güçlendirme yapıldı. Ancak bu çatlakların neden kaynaklandığı yönünde de bir araştırmaya gidildi.

Hareketlilik 30 Yıl Boyunca Kayıt Altına Alınacak

Saray duvarlarının ve kubbelerin röntgeni çekildi. Duvar, kubbe ve zeminde oluşan derin yarıklara çatlak ölçer cihazlar yerleştirildi. Sarayın bahçesi ve çevresine;

– 26 adet sondaj çukuru açılarak 533 metre uzunluğunda ‘Ground Penetrating Radar’ yani GPR olarak bilinen cihaz,
– Zemindeki yanal hareketlerin tespiti için 5 adet inklinometre borular ve yeraltı suyu basıncını ölçmek amacıyla 7 adet piyezometre sondaj kuyularına,
– Heyelanın hareket yönünü ve miktarını üç açıdan belirleyen 8 adet tiltmetre,
– Bina cephesindeki oturmaları ölçmek için de 5 adet hidrolik oturma ölçer cihazı

yerleştirilerek saray takip altına alındı. Tüm bu cihazlar otomatik veri okuma – kayıt sistemine bağlandı. 30 yıl boyunca bina ve zemindeki tüm hareketlilik kayıt altına alınacak.

Topkapı Sarayı ‘nın çevresinde yapılan zemin araştırma çalışmaları sonucunda elde edilen karot numuneleri detaylı olarak incelenmiş olup Trakya formasyonuna ait olan birimlerdeki ayrışma, dayanım, çatlak sıklığı gibi koşullar göz önünde bulundurularak zemin 3 ayrı tabakaya ayrılmıştır. Bu tabakalar,

– Çok-aşırı derecede ayrışmış, zayıf-çok zayıf dayanımlı, çok sık-parçalı kırıklı,
– Orta derecede ayrışmış, orta dayanımlı, sık-çok sık kırıklı,
– Az ayrışmış, dayanımlı, sık-orta kırıklı

olarak nitelendirilmiştir. Cihazlardan elde edilen veriler Sarayburnu yönünde zeminde bir hareketlilik olduğunu göstermekteydi. Topkapı Sarayı içerisinde bulunan Konyalı restoranın bulunduğu bahçedeki istinat duvarı ile Gülhane Bahçesi’nde aynı aks üzerinde yer alan çay ocağının istinat duvarının göçmesinde bu hareketliliğin etkili olduğu anlaşıldı.

32,4 Milyon Liraya Mal Olacak

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca KDV hariç 32 milyon 400 bin liraya ihale edilen kazık çakma projesi, Zetaş firması tarafından uygulanıyor.

Zetaş firması, zemin güçlendirme çalışmalarına Sarayburnu yönünde başladı. Bu bölgede Roma dönemine ait kalıntıların bulunması ve çalışmalar sırasında hasar verilebileceği nedeniyle Topkapı Sarayı Müze yönetimi ile uygulamayı öneren İstanbul Rölöve Anıtlar Müdürlüğü karşı karşıya geldi.

Roma Dönemine Ait Kalıntılar Korunacak

Kazık çakılacak alanın altında Roma dönemine ait tapınak ve Roma saray kalıntılarının olması projeyi bir süre yavaşlatmış olsa da arkeolojik eserlere en az zarar verilecek bir model seçildi. Bu modele göre, çalışma sahasında jeoradar yöntemiyle yeraltının röntgeni çekilecek ve kalıntılara denk gelinmeyecek bir bölgede kazıklar çakılacak.

Şekil 1 – Zemin hareketini önlemek için uygulanacak zemin güçlendirme çalışmasının kesiti

Zemin hareketinin durdurulması amacıyla,

– 50 cm çapında 12 metre derinliğinde 578 adet 2 sıra mini kazık,
– 150 cm çapında 17 metre derinliğinde 35 adet fore kazık,
– 60 ton çekme dayanımlı 20 metre derinliğinde 129 adet zemin çivisi
– Fore kazık planlanan bölüme 4.5 metre yüksekliğinde istinat duvarı

yapılacak. Peki, bu uygulama ile zemin hareketinin önüne geçilebilecek mi?

Zemine yerleştirilecek ve 30 yıl boyunca incelenecek veriler ile bu çözümün yeterliliğini ilerleyen yıllarda göreceğiz.

inşaport.com ücretsiz aboneliği

Haftalık bültenimize abone olun, yeni içerikleri kaçırmayın.

Abonelik işleminiz tamamlandı.

Bir hata meydana geldi, lütfen daha sonra tekrar deneyiniz.

CEVAP YAZIN

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.