Türkiye Makine Mühendisleri Odası’nın üyelerinin ve konuyla ilgili kişi ve kurumların erişimine ve bilgisine elektronik ortamda sunduğu Türkiye Enerji Görünümü 2020 Oda Raporu yayınlandı. Raporda, “Dünyada ve Türkiye’de Birincil Enerji Arzı” , “Küresel İklim Krizi ve Türkiye”, “Dünyada ve Türkiye’de Enerji Yoksulluğu Üzerine”, “Elektrik Üretimi”, “Enerji Tesisleri ve Mühendislik” “Doğal Gaz Sektör Görünümü” “Petrol Sektörünün Durumu”, “Kömür”, “Türkiye’de Nükleer Güç Santral Projeleri Üzerine Notlar”, “Türkiye Hidroelektrik Potansiyeli ve Gelişme Durumu”, “Türkiye’de Rüzgâr Enerjisi”, “Türkiye’de Güneş Enerjisi”, “Türkiye’de Biyokütle Enerjisi”, “Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması–YEKDEM”, “Dünyada ve Türkiye’de Enerji Verimliliği”, “Sonuç: Bazı Saptamalar ve Aykırı Öneriler” bölümleri yer almaktadır.

Enerji konusunda kaynaklarının araştırılmasından başlayarak, bulunması, değerlendirilmesi, üretim, iletim, dağıtım ve satışına kadar olan süreçlerin incelendiği raporda; tüm aşamaların çevreye, iklime ve doğaya olumsuz etkileri asgari düzeyde tutulması ve toplum yararı gözetilmesine dikkat edilmiştir.

Raporda enerjinin tüm tüketicilere yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve güvenilir bir şekilde sunulması, temel enerji politikası olmak zorunda iken kamu hizmeti olan enerji ve elektrik temini piyasa faaliyeti haline dönüştürülmesi eleştirilmektedir. Sonuçta ortaya fosil kaynaklara dayalı, yüksek karbon emisyonlu bir ekonomik yapı çıktığı ileri sürülmektedir. Bu yapının küresel ısınmaya yol açan sera gazı salımları dünyayı tehdit eder bir konuma geldiğini, bir diğer sonucunun da enerji yoksulluğu ve yoksunluğunu artırdığını vurgulanmaktadır.

Raporda; Dünya Meteoroloji Örgütü (World Meteorological Organization-WMO) 2019’da 1980’den bugüne her on yıllık dönemin, bir önceki on yıldan daha sıcak olduğunu açıklandığı, (WMO Statement on the State of the Global Climate in 2019) artan hava ve çevre kirliliğini azaltmak, iklim krizinin ile yaşamı tehdit eden, kuraklıklar, denizlerin ısınması, yeraltı sularının azalması, orman yangınları, düzensiz ve yüksek yağışlar olması, sıcaklık artışı oranını 1,5-2 °C ile sınırlamak için, enerji üretim ve tüketiminde fosil yakıtların payının acilen düşürülmesi gerektiği belirtilmektedir.

Uygulanan enerji politikaları hakkında;

*1980’lerden başlayarak enerji ihtiyacını karşılamak üzere genelde ithal enerji kaynakları kullanılmış, fosil kaynaklı ve ithalata dayalı yüksek maliyetli yatırımlar yapılmış, enerjideki dışa bağımlılık ciddi boyutlara ulaşmış,

*Kamu elektrik üretim tesislerinin çok büyük bölümü özelleştirilmiştir. Elektrik üretiminde kamu payı 2018’de % 15, 2019’da % 19,5 olmuştur. Elektrik dağıtımı ve satışı tamamen özel şirketler tarafından yapılmaktadır.

*Petrolün rafinaj işlemleri iki özel şirket tarafından, ithalat, dağıtım, pazarlama ve satış işlerinin tamamı az sayıda özel şirket tarafından denetlenmektedir.

* Enerji yoksulluğu sorunu ülkemizde de giderek ağırlaşmaktadır. Toplam istihdamın yüzde 34,64’ünün sosyal güvenlik dışında sigortasız çalıştığı, tüm çalışanların yüzde % 60’ından fazlasının ücretlerinin asgari ücret düzeyinde olduğu günümüz Türkiye’sinde, yüksek fiyatlar nedeniyle enerji kullanımından uzaklaştığı, Covid-19 karantina ve ekonomide resesyon döneminde bunun artacağı öngörülmektedir.

tespitleri yapılmakta ve sonuç olarak;

*Yaşanmakta olan olumsuzluklardan ve giderek ağırlaşan sorunlardan kurtulabilmek için; enerji sektörünü özel tekellerin kâr egemenliğinden çıkarıp kamusal bir düzleme aktarma, toplum çıkarlarını gözeten, kamusal planlama esaslı, yenilenebilir kaynaklara dayalı, düşük karbon salımlı bir ekonomiye yönelme ve enerjiyi azami ölçüde verimli kullanarak enerjide demokratik bir denetimi/programı gerçekleştirme ihtiyacı vardır.

olarak belirtilmektedir.

Rapor ile ilgili çalıştaya ait webinar 1. Bölüm

Rapor ile ilgili çalıştaya ait webinar 2. Bölüm

Raporun Tamamına Ulaşmak İçin TIKLAYINIZ

Bu yazı MMO web sitesinde 18.05.2020 tarihinde yayınlanmıştır. Düzenleyen inşaat mühendisi Gülcan Ay gulcanbrg@gmail.com

Abone Listemize Kaydolun
inşaPORT Mail Aboneliği

Posta listemize abone olun ve e-posta gelen kutunuzda ilginç şeyler ve güncellemeler alın.

Abone olduğunuz için teşekkür ederiz.

Bir şeyler yanlış gitti.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.