Düşey Elektrik Sondaj (DES) sistemi birbirine belirli mesafelerde yerleştirilen elektrotlar ile bunlara belirli ölçülerde verilen akımın derinlere inmesiyle daha derinlerdeki yapıların özdirenç özellikleri hakkında bilgi toplanmasını sağlar.

Düşey Elektrik Sondaj (DES) sistemi. Mühendislik, genel olarak zemin hakkında bilgi almak için öncelikle sondaj gibi maliyetli ve zahmetli bir yöntem ister ama jeofizik Yüzey Jeofizik metodlar İle kuyular içinde kuyu logları ve kuyular arası sismik metodlar uygulayarak maliyet düşürür.

Sondaj kuyularında üç çeşit sismik dalga yöntemi vardır;

1-) kuyu üstü (up-hole) yöntemi

2-) kuyu içi (down-hole) yöntemi

3-) kuyular arası (corss-hole) yöntemi

DES Kuyu üstü;

DES kuyu üstü yöntemi balyoz, patlayıcı yere belirli mesafelerde dizilen jeofonlara balyoz ile yapay sismik dalga gönderilerek Vs30 değeri (30 metreye kadar dalga gönderimi) bulunur. Bulunan bu değer yardımıyla zemin sınıfı tespit edilir. Bu şekilde SPT deneyi yapılmadan zemin sınıfı tespit edilebilir.

Kuyu içi;

Kuyu içi yönteminde, kuyu üstü yönteminin tersi bir işlemle ölçüler alınmaktadır. Sismik enerji kuyu üstünden verilmekte ve jeofon ise kuyu dibine yerleştirilerek ilk varışlar kaydedilmektedir. Kuyu içi çalışmalarında kuyu içinin sıvı ile doldurulmuş olması veya uygun bir jeofon çiftinin kuyu cidarına iyice yapışmış olması gerekmektedir. Kuyu içine plastik bir boru indirilir. Kuyu cidarı ile boru arasındaki boşluk ince taneli çakıl ve kum ile doldurulur. Kuyu üstüne veya yakınına ahşap bir döşeme yerleştirilir. Enine dalgalar kaydetmek için yere paralel yönde, boyuna dalgaları kaydetmek için yere dik olacak tarzda döşemeye vurularak sismik enerji hasıl edilir.

Kuyular arası;

Bu yöntemi uygulamak için aralarında belirli bir uzaklık olan iki veya daha fazla sondaj kuyusu aynı derinliğe kadar açılır. Bir kuyunun tabanına alıcı, diğer kuyunun tabanına da bir darbe tiji yerleştirilir. 3d tij bir inç çaplı olabilir. Alt ucunda manşon, üst ucunda da çekiçle vurmaya imkan veren bir plaka bulunur. Jeofon kaydediciye bağlanır ve levha üzerine vurarak hasıl edilen cisim dalgaları (P ve S dalgaları), alıcıya varınca osilograf yardımıyla hassas bir kağıda kaydedilir. Darbeler tij üzerine vurarak elde edildiği için okunan zamanlar üzerinde ufak bir zaman düzeltmesi yapmak gereklidir. Bu ölçüm yapıldıktan sonra kuyular istenilen kota kadar derinleştirilerek ölçüler tekrarlanır.

 

kaynak: http://www.maden.org.tr/resimler/ekler/cf8111910291ba4_ek.pdf

düzenleyen: İnş. Müh. Tarık AMİL

e-posta: tarik_amil12@hotmail.com

inşaport.com ücretsiz aboneliği

Haftalık bültenimize abone olun, yeni içerikleri kaçırmayın.

Abonelik işleminiz tamamlandı.

Bir hata meydana geldi, lütfen daha sonra tekrar deneyiniz.

Yaklaşan Etkinlik







CEVAP YAZIN

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.