Minamata Sözleşmesi

Minamata Cıva Sözleşmesi, insan sağlığını ve çevreyi antropojenik emisyonlardan ve cıva ve cıva bileşiklerinin salınımlarından korumak için tasarlanmış uluslararası bir anlaşmadır.

0
163

Chisso-Minamata hastalığı veya sadece Minamata hastalığı, Japonya’nın Minamata şehrinde denize dökülen atık civa nedeniyle kontamine olan balık ve kabukluların yenmesi sonucunda tespit edilen bir zehirlenme türüdür.

Civa zehirlenmesi özellikle sinir sistemini etkilediği için ataksi, tremor, anksiyete, kas güçsüzlüğü, iştahsızlık, yorgunluk, körlük, sağırlık, paraliz ve koma gibi nörolojik semptomlar ile görülür.
Japonya’nın Minamata Kenti’nde meydana gelen cıva zehirlenmesi olayının ardından cıva kaynaklı çevre kirliliğinin küresel ölçekte önlenebilmesi amacıyla Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) liderliğinde hazırlanan “Cıvaya İlişkin Minamata Sözleşmesi” cıva kullanılan, salınan ya da yayılan ürünler, prosesler, endüstriler ve bunların cıva içeren atıkları için bazı kontrol ve azaltım tedbirlerini içeriyor. Sözleşme kapsamında, ülkelerin 2020 yılına kadar bazı cıva içeren ürünlerin üretim, ithalat ve ihracatını yasaklamaları ve bunlara ilişkin atıklarını etkin bir şekilde bertaraf etmeleri, kullanılan cıva miktarı ve salınımlarını azaltmaya yönelik stratejiler oluşturmaları, büyük endüstriyel tesislerden kaynaklanan emisyon ve salınımları azaltmak için belirli zamanlar dâhilinde yeni açılacak tesislerde mevcut en iyi teknolojileri kullanmaları ve mevcut tesisler için ise belirli bir plan çerçevesinde emisyonlarını azaltmalarının zorunlu hale getirilmesi yer almaktadır.
Cıva doğada kendiliğinden oluşur, ancak genellikle minerallerin içinde güvenli bir şekilde saklandığından önemli bir risk taşımamaktadır. Sorun insan faaliyetlerine bağlı olarak ortaya çıkmakta olup, bu faaliyetler büyük miktarda cıvanın çevreye salınmasına neden olmakta ve çevreye salınan cıva binlerce yıl boyunca serbestçe dolaşmaya devam etmektedir. Su ve çökeltilerde bulunan cıva yüksek oranda zehirli olduğundan ve hayvanlar tarafından kolayca alınarak insan besin zincirine girdiğinden başlıca kaygı nedenidir. Sağlık üzerindeki etkileri alınan doza bağlı olmakla birlikte asıl endişe konusu cıvanın fetüsler ve küçük çocuklar üzerindeki etkisidir. Dünya Sağlık Örgütü, halk sağlığı konusunda kaygı uyandıran 10 kimyasal maddeyi tanımlamıştır. Bunlardan dördü ağır metallerdir:
*Kadmiyum   *Civa    *Kurşun   *Arsenik.
Civa pek çok farklı alanda geniş bir kullanım yelpazesine sahiptir.
– Tarım alanında,
– Kuyumculuk sektöründe,
– Elektrik sektöründe,
– Termometre,
– Dişçilikte dolgular için,
– Ayna yapımında,
Özellikle metalleri birbirine bağlayarak güçlü bir dolgu malzemesi üzerinden etkili kullanım imkanı tanımaktadır. Aynı zamanda altın ve gümüş ile platin gibi önemli cevherleri ayrıştırma noktasında değerlendirilir. 
Sözleşmesi Türkiye tarafından 24 Eylül 2014 tarihinde Birleşmiş Milletler 69. Genel Kurulu genel görüşmelerinin açılışı kapsamında  imzalanmıştır. Bugün itibari ile henüz yürürlüğe girmeyen Minamata Sözleşmesi 128 ülke tarafından imzalanmış, 12 ülke tarafından kabul edilmiştir. 

Minamata Sözleşmesi (İngilizce Metin)   için TIKLAYINIZ

Yazıyı düzenleyen inşaat mühendisi Gülcan Ay gulcanbrg@gmail.com

Abone Listemize Kaydolun
inşaPORT Mail Aboneliği

Posta listemize abone olun ve e-posta gelen kutunuzda ilginç şeyler ve güncellemeler alın.

Abone olduğunuz için teşekkür ederiz.

Bir şeyler yanlış gitti.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.